Het stroomverbruik van datacenters in Nederland is in korte tijd fors gegroeid. Uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat zo’n 45 grote datacenters inmiddels net zoveel elektriciteit verbruiken als bijna twee miljoen huishoudens. Die groei zet het toch al overbelaste stroomnet verder onder druk, en dat merk je uiteindelijk in je portemonnee.
Stroomverbruik datacenters: de cijfers op een rij
Het CBS publiceerde deze week nieuwe gegevens over het elektriciteitsverbruik in Nederland. De circa 45 grootste colocatie-datacenters, faciliteiten waar bedrijven serverruimte huren, verbruiken samen ongeveer 4,6 miljard kilowattuur per jaar. Een gemiddeld huishouden verbruikt zo’n 2.500 kilowattuur. De 45 datacenters slokken dus net zoveel op als 1,9 miljoen woningen.
Het gaat specifiek om colocatie-datacenters, geconcentreerd rond Amsterdam, de regio Haarlemmermeer en Rotterdam. Nederland is populair als vestigingslocatie vanwege de snelle internationale internetverbindingen en de nabijheid van de Amsterdam Internet Exchange, een van de grootste internetknooppunten ter wereld.
Het elektriciteitsverbruik van deze faciliteiten is de afgelopen vijf jaar bijna verdubbeld. De opkomst van kunstmatige intelligentie, cloudopslag en streamingdiensten stuwt de vraag omhoog. Analisten verwachten dat de energiebehoefte van datacenters tot 2030 nog eens 50 tot 70 procent groeit.
Druk op het stroomnet neemt toe
Het enorme verbruik van datacenters draagt bij aan de groeiende problemen met netcongestie in Nederland. In steeds meer regio’s zit het stroomnet aan zijn limiet. Nieuwe aansluitingen voor woningen, bedrijven en laadpalen moeten daardoor soms jaren wachten. Het Planbureau voor de Leefomgeving wees eerder al op de spanning tussen de groeiende elektriciteitsvraag van de digitale economie en de beschikbare capaciteit op het net.
Datacenters concurreren met huishoudens, warmtepompen en elektrisch vervoer om dezelfde schaarse netruimte. De politieke discussie hierover laait op. Steeds vaker klinkt de vraag of het eerlijk is dat grote techbedrijven voorrang krijgen bij netaansluitingen, terwijl nieuwbouwwijken en verduurzamingsprojecten moeten wachten.
Gevolgen voor jouw energierekening
De kosten voor uitbreiding en verzwaring van het stroomnet worden deels doorberekend via de nettarieven die netbeheerders als Liander, Stedin en Enexis in rekening brengen. Die tarieven zijn de afgelopen jaren al flink gestegen. De verwachting is dat ze de komende jaren verder omhooggaan nu het net op steeds meer plaatsen tegen zijn grenzen aanloopt.
De groei van datacenters legt ook beslag op de beschikbare groene stroom. Waar meer elektriciteit naar servers gaat, blijft er minder over voor huishoudens die willen verduurzamen. Dat kan op termijn de prijs van groene stroom opdrijven.
Wat betekent dit voor jou?
Als huiseigenaar heb je geen directe invloed op het energieverbruik van datacenters. Wat je wel kunt doen: je eigen stroomverbruik slim inrichten. Met een thuisbatterij benut je opgewekte zonnestroom beter en ben je minder afhankelijk van het overbelaste net. Een dynamisch energiecontract helpt je om stroom af te nemen op momenten dat het net minder belast is. Hoe minder je afhankelijk bent van het stroomnet op piekmomenten, hoe beter je voorbereid bent op stijgende nettarieven in de komende jaren.