Een dynamisch energiecontract bleek in 2025 de goedkoopste keuze voor zowel stroom als gas. Uit cijfers van de ACM Energiemonitor en marktdata van ENTSO-E blijkt dat dynamische klanten gemiddeld zo’n 200 tot 350 euro minder betaalden dan huishoudens met een vast contract. Het verschil is opvallend groot.
Hoeveel scheelde een dynamisch energiecontract?
Wie in 2025 een dynamisch contract had, betaalde mee met de werkelijke groothandelsprijs op de energiemarkt. Die lag het hele jaar door lager dan de tarieven die leveranciers voor vaste contracten hanteerden. De gemiddelde day-ahead stroomprijs op de EPEX SPOT-markt kwam in 2025 uit op circa 0,08 tot 0,10 euro per kWh (exclusief belastingen en toeslagen). Vaste contracten hanteerden in dezelfde periode doorgaans tarieven rond de 0,25 tot 0,30 euro per kWh, waar naast belastingen ook een flinke risico-opslag in verwerkt zat.
Het CBS meldde begin 2026 dat de consumentenprijzen voor elektriciteit in 2025 gemiddeld lager uitvielen dan in 2024. Voor een gemiddeld huishouden met een jaarverbruik van 2.800 kWh stroom en 1.200 m³ gas liep het verschil tussen dynamisch en vast op tot enkele honderden euro’s per jaar.
Voor stroom was het verschil het grootst. De groothandelsprijs voor elektriciteit daalde in 2025 gestaag, mede door een toename van wind- en zonne-energie in het Europese net. Bij gas was het verschil kleiner, maar nog altijd in het voordeel van dynamische klanten. De TTF-gasprijs, de Europese benchmark, schommelde in 2025 overwegend tussen de 30 en 45 euro per megawattuur, lager dan de niveaus waarmee vaste contracten waren ingeprijsd.
Zeker huishoudens die hun verbruik slim konden verschuiven naar goedkope uren, bijvoorbeeld met een thuisbatterij of warmtepomp, profiteerden extra. Maar ook wie niets aanpaste aan zijn verbruikspatroon, kwam goedkoper uit door het lagere gemiddelde markttarief.
Waarom viel het verschil zo groot uit?
Bij een vast contract betaal je een tarief dat de energieleverancier vooraf vastlegt, meestal voor een of drie jaar. In dat tarief zit een opslag verwerkt voor het risico dat de inkoopprijs stijgt. Die opslag betaal je altijd, ook als de marktprijs gelijk blijft of daalt.
In 2025 bleef de gevreesde prijsstijging grotendeels uit. De energiemarkt was het hele jaar relatief stabiel, ondanks geopolitieke onrust rond het Midden-Oosten en de aanhoudende oorlog in Oekraïne. De Europese gasvoorraden waren bij aanvang van het stookseizoen goed gevuld, wat de gasprijzen drukte. Dynamische klanten profiteerden daar direct van, omdat zij de werkelijke marktprijs betaalden zonder risico-opslag.
Volgens de Autoriteit Consument & Markt (ACM) steeg het aantal huishoudens met een dynamisch contract in 2025 aanzienlijk. Steeds meer consumenten ontdekten dat de risicopremie bij vaste contracten in een stabiele markt weinig oplevert. Het verschil tussen de ingecalculeerde risicopremie en de werkelijke prijs maakte het vaste contract structureel duurder.
Dat is overigens geen wetmatigheid. In jaren met extreme prijsschommelingen, zoals tijdens de energiecrisis in 2022, bood een vast contract juist bescherming. Maar in een stabiele of dalende markt, zoals in 2024 en 2025, pakt dynamisch consequent voordeliger uit.
Voor wie is dynamisch geschikt?
Een dynamisch contract is niet voor iedereen de beste keuze. Bij een dynamisch contract fluctueert je tarief per uur of per dag mee met de markt. Dat betekent dat je maandelijkse kosten kunnen schommelen. Je betaalt soms meer op piekmomenten en minder als er veel wind- of zonne-energie beschikbaar is.
Heb je een slimme meter en kun je apparaten zoals je wasmachine, droger of warmtepomp op gunstige momenten laten draaien? Dan kun je flink besparen. Heb je zonnepanelen met een thuisbatterij? Dan sla je goedkope stroom op en gebruik je die als de prijs hoger ligt. Dat levert extra voordeel op bovenop de lagere gemiddelde prijs.
Wil je liever zekerheid over je maandbedrag en geen omkijken naar de energiemarkt? Dan geeft een vast contract meer rust. Je betaalt dan wel een premie voor die zekerheid, zoals de cijfers van 2025 duidelijk aantonen.
Wat betekent dit voor jou?
Begin 2026 zijn de energieprijzen nog altijd relatief laag. Dat maakt de risico-opslag bij vaste contracten in verhouding groot. De ACM adviseerde consumenten eerder al om bij het vergelijken van contracten niet alleen naar de kale energieprijs te kijken, maar ook naar de leveringskosten en eventuele vaste vergoedingen die per leverancier verschillen.
De besparing van 2025 is geen garantie voor 2026. Geopolitieke spanningen of extreme weersomstandigheden kunnen de markt alsnog opschudden. Maar de trend van de afgelopen twee jaar is helder: wie bereid is een beetje prijsrisico te nemen, betaalt minder voor zijn energie. Reken voor jezelf door wat een dynamisch contract bij jouw verbruik zou opleveren. De resultaten van vorig jaar geven daarvoor een goede indicatie.