Een warmtepomp slim sturen kan flink schelen op je energierekening, zo blijkt uit nieuw onderzoek van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Huishoudens met een warmtepomp en een dynamisch energiecontract maken vaker gebruik van slimme sturing dan huishoudens met een vast of variabel contract. Dat klinkt logisch, maar de praktijk laat zien dat veel warmtepompbezitters deze mogelijkheid nog onbenut laten.
Warmtepomp slim sturen: wat houdt het in?
Slimme sturing betekent dat je warmtepomp automatisch meer draait op momenten dat stroom goedkoop is, en minder op de dure piekuren. Bij een dynamisch energiecontract wisselt de stroomprijs per uur, afhankelijk van vraag en aanbod op de energiemarkt. Door je warmtepomp hierop af te stemmen, verschuif je het verbruik naar de goedkoopste uren van de dag. In de praktijk gaat het vaak om de nacht en het midden van de dag, wanneer zonne-energie het aanbod opdrijft en de prijzen laag zijn.
Het principe werkt goed bij warmtepompen omdat een woning als buffer dient. Je kunt het huis iets extra verwarmen als stroom goedkoop is, en de warmtepomp even laten rusten als de prijs piekt. Het temperatuurverschil is voor bewoners nauwelijks merkbaar, maar het prijsverschil op de rekening wel.
Waarom een dynamisch contract het verschil maakt
Uit het RVO-onderzoek blijkt dat warmtepompbezitters met een dynamisch contract duidelijk meer gebruik maken van slimme sturing dan huishoudens met een traditioneel contract. Dat is niet verrassend: bij een vast contract maakt het niet uit wanneer je stroom verbruikt, de prijs is altijd hetzelfde. De financiële prikkel om je verbruik te verschuiven ontbreekt simpelweg.
Bij een dynamisch contract is die prikkel er wel. Op momenten met veel wind- of zonne-energie kan de stroomprijs dalen tot enkele centen per kilowattuur, terwijl die op piekmomenten richting de 40 cent of hoger kan gaan. Wie daar slim op inspeelt, kan op jaarbasis honderden euro’s besparen op de stroomkosten voor verwarming.
Niet elke warmtepomp is geschikt
Voordat je overstapt op een dynamisch contract, is het goed om te weten dat niet elke warmtepomp zomaar slim aangestuurd kan worden. De warmtepomp moet compatibel zijn met een energiemanagementsysteem (EMS) of een slimme thermostaat die de uurtarieven kan uitlezen. Nieuwere modellen van merken als Vaillant, Daikin en Bosch bieden deze mogelijkheid standaard of via een software-update.
Heb je een ouder model? Dan is slimme sturing soms alsnog mogelijk via een externe controller of een slim thermostaat die de warmtepomp aanstuurt op basis van de energieprijzen. De kosten hiervoor liggen meestal tussen de 200 en 500 euro, een investering die zich bij een dynamisch contract relatief snel terugverdient.
De keerzijde van dynamische contracten
Een dynamisch contract is niet voor iedereen de beste keuze. Je bent afhankelijk van prijsschommelingen op de energiemarkt. In de afgelopen wintermaanden waren er momenten waarop de stroomprijzen fors opliepen, juist op het moment dat de warmtevraag het grootst was. Wie geen slimme sturing heeft ingesteld, betaalt dan de hoofdprijs.
Ook vraagt het enige betrokkenheid. Hoewel de sturing automatisch kan verlopen, moet je wel de initiële instellingen goed configureren. Denk aan het instellen van minimale en maximale temperaturen en het bepalen hoeveel je huis mag afkoelen voordat de warmtepomp weer aanslaat. Zonder die instellingen kan het comfort in huis teruglopen, en dat is zelden de bedoeling.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je al een warmtepomp of overweeg je er een te laten installeren? Dan is het verstandig om slimme sturing vanaf het begin mee te nemen in je plannen. Kies een warmtepomp die compatibel is met dynamische energiecontracten en zorg dat je een energiemanagementsysteem hebt dat de uurtarieven automatisch verwerkt. Combineer je een warmtepomp met zonnepanelen, dan profiteer je dubbel: je gebruikt zelfopgewekte stroom als die beschikbaar is en koopt goedkoop in als het aanbod op het net hoog is. Wil je meer weten over hoe je je woning energiezuiniger maakt? Bekijk dan de mogelijkheden op MijnThuisEnergie.nl en ontdek welke combinatie van maatregelen het beste bij jouw situatie past.