De energieprestatie van je woning wordt de komende jaren een stuk belangrijker. De Europese Unie nam in 2024 de vernieuwde richtlijn voor energieprestatie van gebouwen aan: de EPBD IV. Nederland moet deze richtlijn uiterlijk in mei 2026 omzetten in nationale wetgeving. RVO.nl publiceerde deze week een overzicht van de belangrijkste punten. Voor miljoenen huiseigenaren kan deze richtlijn flinke gevolgen hebben.
Wat eist de EPBD IV voor de energieprestatie van woningen?
De richtlijn pakt de energieprestatie van gebouwen op twee fronten aan. Alle nieuwe woningen moeten vanaf 2030 nagenoeg energieneutraal zijn, de zogeheten ‘zero emission’ standaard. Dat betekent dat nieuwbouw geen fossiele brandstoffen meer mag gebruiken voor verwarming en een zeer lage energievraag moet hebben. Denk aan een goed geïsoleerde woning met een warmtepomp en zonnepanelen. Voor nieuwe overheidsgebouwen geldt die eis al vanaf 2028.
Voor bestaande woningen kiest de richtlijn een andere aanpak. De slechtst presterende gebouwen moeten als eerste worden verbeterd. Woningen met energielabel G of F komen het eerst aan de beurt. Het doel is dat elk EU-land de 15 procent slechtst presterende woningen als eerste aanpakt. Elk land moet hiervoor een nationaal renovatieplan opstellen met concrete doelen en een tijdpad.
Cv-ketel op aardgas wordt stap voor stap uitgefaseerd
Een opvallend onderdeel van de EPBD IV is de geplande uitfasering van verwarmingsketels op fossiele brandstoffen. Het Europese doel is om uiterlijk in 2040 volledig af te stappen van fossiele verwarmingsketels in gebouwen. In Nederland wordt de hybride warmtepomp al verplicht vanaf 2029 bij vervanging van een cv-ketel. De EPBD IV geeft die ontwikkeling nu een breder Europees kader.
Wie nog een verouderde cv-ketel heeft, doet er goed aan om tijdig alternatieven te verkennen. De combinatie van een hybride warmtepomp met goede isolatie is op dit moment een van de meest praktische oplossingen voor bestaande woningen.
Hoe ver is Nederland met de invoering?
De deadline voor het omzetten van de EPBD IV in nationale wetgeving is mei 2026. De overheid werkt op dit moment aan de vertaling van de Europese eisen naar Nederlandse regels. De precieze invulling voor bestaande koopwoningen is nog niet definitief, maar de contouren tekenen zich af. Woningen met de laagste energielabels zullen als eerste te maken krijgen met aangescherpte eisen.
Op de woningmarkt is het effect nu al merkbaar. Kopers kijken steeds kritischer naar het energielabel en een slecht label drukt de verkoopwaarde. Die trend wordt door de EPBD IV alleen maar sterker. Een goed energielabel is niet langer alleen een kwestie van lagere energiekosten, maar wordt ook steeds meer een factor bij de verkoop van je woning.
Renovatiepaspoort: stappenplan voor jouw woning
De richtlijn introduceert ook het renovatiepaspoort: een individueel stappenplan dat per woning laat zien welke verduurzamingsmaatregelen het meest effectief zijn en in welke volgorde je ze het beste kunt nemen. In plaats van losse ingrepen, zoals alleen dakisolatie of alleen een warmtepomp, geeft het paspoort een samenhangend advies. Dat voorkomt dat je investeert in maatregelen die later niet goed op elkaar aansluiten.
Wat betekent dit voor jou?
De EPBD IV is geen vrijblijvende aanbeveling. De richtlijn wordt omgezet in Nederlandse wetgeving en de precieze invulling wordt de komende maanden duidelijker. De richting staat vast: woningen met een slechte energieprestatie moeten verbeterd worden, en de lat voor nieuwbouw gaat omhoog.
Heb je een woning met energielabel E, F of G? Dan is de kans groot dat je de komende jaren te maken krijgt met strengere eisen. Kijk nu al naar mogelijkheden om te isoleren of een warmtepomp te plaatsen. Subsidies zoals de ISDE zijn er nog, maar budgetten zijn niet onbeperkt. Wie op tijd investeert, heeft meer keuze en betaalt minder dan wie straks onder tijdsdruk moet renoveren.