Het nettarief tijdens piekmomenten gaat omhoog voor huishoudens. Netbeheerders werken aan een tariefstructuur waarbij de transportkosten voor stroom afhankelijk worden van het moment waarop je elektriciteit gebruikt. Wie structureel veel stroom verbruikt op de drukste momenten van de dag, betaalt straks meer. Het doel: de groeiende druk op het overbelaste stroomnet verminderen.
Waarom een hoger nettarief tijdens piekmomenten?
Het Nederlandse stroomnet zit op veel plekken aan zijn maximale capaciteit. Netcongestie is een groeiend probleem dat inmiddels niet alleen bedrijven raakt, maar ook gewone huishoudens. In sommige regio’s krijgen nieuwe woningen geen stroomaansluiting meer, terwijl het totale elektriciteitsverbruik in Nederland nauwelijks stijgt. Het probleem zit niet in de totale hoeveelheid stroom, maar in de pieken.
Tussen 17:00 en 21:00 uur gebruiken miljoenen huishoudens tegelijk veel elektriciteit. De warmtepomp draait, de elektrische auto laadt op, er wordt gekookt op inductie en de televisie staat aan. Die gelijktijdige piekbelasting zorgt ervoor dat kabels en transformatoren op bepaalde plekken hun limiet bereiken. Een tijdsafhankelijk nettarief moet huishoudens prikkelen om hun verbruik beter te spreiden over de dag.
Hoe werkt het tijdsafhankelijke nettarief?
Het nettarief betaal je aan je regionale netbeheerder (Liander, Stedin of Enexis) voor het transport van stroom over het elektriciteitsnet. Dit staat volledig los van de energieprijs die je aan je energieleverancier betaalt. Huishoudens betalen nu al een capaciteitstarief dat afhangt van de maximale belasting van hun aansluiting. De volgende stap is daar een tijdscomponent aan toevoegen: een hoger tarief tijdens piekuren en een lager tarief op rustige momenten.
In de praktijk betekent dit dat stroom afnemen op dinsdagavond om 19:00 uur duurder wordt dan op woensdagochtend om 10:00 uur. Niet omdat de stroom zelf meer kost, maar omdat het netwerk op dat moment zwaarder belast wordt. Om dit correct af te rekenen, is een slimme meter nodig. Die registreert niet alleen hoeveel stroom je verbruikt, maar ook op welk moment. Het overgrote deel van de Nederlandse huishoudens beschikt inmiddels over zo’n meter.
Verschil met een dynamisch energiecontract
Het is goed om het onderscheid te begrijpen tussen het nettarief en de energieprijs. Bij een dynamisch energiecontract fluctueert de prijs van de stroom zelf per uur, op basis van vraag en aanbod op de energiemarkt. Het nettarief is iets anders: dat zijn de kosten voor het gebruik van de kabels en leidingen, ongeacht welke leverancier je hebt.
Als beide tarieven tijdsafhankelijk worden, versterken ze elkaars effect. Stroom is dan op piekmomenten dubbel duur: zowel de energieprijs als de transportkosten zijn hoger. Voor huishoudens die hun verbruik slim verschuiven naar daluren, kan de besparing daardoor flink oplopen.
Effect op je energierekening
Hoeveel verschil het maakt, hangt volledig af van je verbruikspatroon. Huishoudens die al veel stroom verbruiken buiten de piektijden, merken weinig verschil of gaan er zelfs op vooruit. Wie juist ’s avonds alle apparaten tegelijk laat draaien, kan op jaarbasis meer gaan betalen.
Een thuisbatterij biedt een oplossing: door overdag opgewekte zonnestroom op te slaan en ’s avonds te gebruiken, vermijd je zowel hoge energieprijzen als de duurdere nettarieven. Ook het programmeren van apparaten met een timer of het gebruik van slimme stekkers helpt om verbruik automatisch te verschuiven naar goedkopere uren.
Wat betekent dit voor jou?
Controleer als eerste of je een slimme meter hebt. Zonder slimme meter kun je niet profiteren van lagere tarieven buiten de piek. Heb je er nog geen, vraag hem dan aan bij je netbeheerder. Kijk vervolgens of je grote stroomverbruikers kunt verschuiven naar daluren. Programmeer je wasmachine, droger of vaatwasser op momenten buiten de avondpiek. Heb je een elektrische auto, stel het laden dan in op de nachtelijke uren. Overweeg je een thuisbatterij of dynamisch energiecontract, dan wordt dit soort tariefwijzigingen een extra argument om die stap te zetten.