Je vast energiecontract opzeggen is in 2026 bij veel energieleveranciers boetevrij mogelijk. Uit een analyse van consumentenprogramma Radar blijkt dat opvallend veel meerjarige contracten dit jaar aflopen of in een boetevrije opzegperiode zitten. Tijdens de energiecrisis van 2022 en 2023 sloten honderdduizenden huishoudens een vast contract af om zich in te dekken tegen stijgende prijzen. Die contracten bereiken nu het einde van hun looptijd. Op het eerste gezicht klinkt boetevrij opzeggen als een mooie kans om over te stappen naar een goedkoper alternatief. De werkelijkheid is genuanceerder: overstappen kan je juist meer geld kosten.
Waarom je vast energiecontract opzeggen nu kan
In 2022 en 2023 schoten de energieprijzen door het dak. Veel huishoudens kozen toen voor een meerjarig vast contract met een looptijd van één tot drie jaar. Ze wilden zekerheid en bescherming tegen verdere prijsstijgingen. Die keuze pakte voor de meesten goed uit: wie in 2023 vastzette tegen een tarief van rond de 0,30 euro per kWh, betaalt inmiddels minder dan het actuele marktgemiddelde.
In 2026 lopen veel van deze contracten af. Energieleveranciers zijn wettelijk verplicht je minstens 30 dagen voor het einde van de looptijd te informeren. In die periode kun je zonder boete overstappen naar een andere leverancier of een nieuw contract afsluiten. Mis je die opzegtermijn, dan wordt het contract in de meeste gevallen stilzwijgend verlengd. Dat kan zowel in je voordeel als nadeel uitpakken, afhankelijk van de nieuwe tarieven die je leverancier hanteert.
Overstappen kan duurder uitvallen
Dat je boetevrij kunt opzeggen, betekent niet dat het verstandig is om dat te doen. De energieprijzen zijn de afgelopen maanden weer gestegen, mede door geopolitieke spanningen en een koud winterseizoen dat de gasvraag opdreef. Als jij destijds een vast tarief hebt afgesloten toen de prijzen relatief laag waren, betaal je op dit moment mogelijk fors minder dan het huidige marktgemiddelde.
Een rekenvoorbeeld: stel dat je nu 0,28 euro per kWh stroom betaalt op basis van je lopende contract. Een nieuw variabel contract kost op dit moment rond de 0,33 euro per kWh. Bij een gemiddeld verbruik van 2.800 kWh per jaar scheelt dat ruim 140 euro alleen al aan stroomkosten. Tel je de hogere gasprijs erbij op, dan kan het verschil oplopen tot enkele honderden euro’s per jaar.
Veel consumenten kijken alleen naar de energieprijs per kWh, maar vergeten de vaste leveringskosten. Die lopen sterk uiteen, van 5 tot meer dan 10 euro per maand afhankelijk van de leverancier. Een contract dat per kWh goedkoper lijkt, kan door hogere vaste kosten toch duurder uitvallen.
Wanneer is opzeggen wél slim?
Er zijn situaties waarin overstappen wel degelijk loont. Als je contract is afgesloten op het hoogtepunt van de energiecrisis, bijvoorbeeld in de zomer of het najaar van 2022, betaal je mogelijk nog steeds een toptarief. De prijzen per kWh lagen toen soms boven de 0,50 euro. In dat geval kun je bij overstappen honderden euro’s per jaar besparen.
Vergelijk altijd je huidige tarief met actuele aanbiedingen op de markt. Kijk niet alleen naar de kale energieprijs, maar ook naar de totale contractkosten inclusief vaste leveringskosten. Houd ook rekening met je persoonlijke situatie. Heb je zonnepanelen? Dan is de terugleververgoeding een extra factor. Niet alle leveranciers bieden dezelfde vergoeding voor stroom die je teruglevert.
Een dynamisch contract kan interessant zijn als je je verbruik flexibel kunt aanpassen. Wie een thuisbatterij of warmtepomp slim aanstuurt, kan profiteren van goedkope uren op de energiemarkt. Maar een dynamisch contract brengt ook het risico op prijspieken mee. Dat maakt het minder geschikt voor huishoudens die zekerheid willen over hun maandlasten.
Wat betekent dit voor jou?
Pak je energiecontract erbij en check wanneer je opzegperiode ingaat. Vergelijk je huidige tarief met het actuele aanbod op de markt. De ACM biedt informatie over je rechten bij het overstappen van energieleverancier. Betaal je minder dan het marktgemiddelde? Zit je contract dan gewoon uit en profiteer van het gunstige tarief dat je hebt vastgelegd. Betaal je meer dan nodig? Dan is overstappen een verstandige zet die je tientallen tot honderden euro’s per jaar kan opleveren. Neem in alle gevallen de tijd om de kleine lettertjes te lezen en reken de totale kosten door. Een overhaaste beslissing kan je meer kosten dan het oplevert.