Vaste energiecontracten zijn bij steeds meer energieleveranciers niet meer te krijgen. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft de afgelopen dagen signalen ontvangen dat sommige leveranciers gestopt zijn met het aanbieden van vaste contracten door de snel gestegen gasprijzen. De toezichthouder kondigt aan strenger te gaan controleren of energiebedrijven zich aan de regels houden. Voor huiseigenaren die hun energiekosten willen vastzetten, is dat zorgelijk nieuws.
Waarom verdwijnen vaste energiecontracten?
De oorzaak ligt bij het conflict in het Midden-Oosten. De scheepvaart door de Straat van Hormuz is de afgelopen dagen grotendeels stilgevallen door Iraanse aanvallen. Dit is een van de belangrijkste doorvoerroutes voor olie en gas ter wereld. Het wegvallen van deze route stuwt de energieprijzen wereldwijd omhoog. De dieselprijs is gestegen naar 2,375 euro per liter, waarmee het record uit 2022 is geëvenaard. Ook de gasprijs op de Europese markt is fors opgelopen.
Voor energieleveranciers betekenen deze prijsstijgingen een groot risico. Bij een vast contract leggen zij een tarief vast voor een langere periode, vaak één tot drie jaar. Als de inkoopprijzen in die periode blijven stijgen, moeten zij het verschil zelf opvangen. Dat kan flinke financiële verliezen opleveren. Meerdere leveranciers hebben daarom besloten om tijdelijk geen vaste contracten meer aan te bieden aan nieuwe klanten. Bestaande vaste contracten blijven wel gewoon geldig tot de einddatum.
ACM grijpt in bij energieleveranciers
De ACM heeft aangekondigd energiebedrijven intensiever te gaan controleren op naleving van de regels. De toezichthouder wil zeker weten dat vaste energiecontracten beschikbaar blijven en dat consumenten voldoende keuzemogelijkheden behouden op de energiemarkt. Energieleveranciers hebben verplichtingen richting hun klanten en mogen consumenten niet zonder meer beperken in hun contractkeuze.
De timing van het ingrijpen is opvallend. Veel huishoudens zijn juist nu op zoek naar zekerheid over hun energiekosten. Met de geopolitieke onrust en oplopende prijzen willen consumenten hun tarief het liefst vastzetten om onverwachte verhogingen te voorkomen. Precies die mogelijkheid valt nu bij sommige leveranciers weg.
Het is niet de eerste keer dat de energiemarkt flink wordt opgeschud. In 2022, na de Russische inval in Oekraïne, stegen de energieprijzen explosief. Toen gingen meerdere kleinere energieleveranciers failliet omdat zij de gestegen inkoopkosten niet meer konden dragen. De ACM wil voorkomen dat een vergelijkbare situatie opnieuw ontstaat en dat consumenten de dupe worden.
Variabel of vast: wat is nu slim?
Het wegvallen van vaste energiecontracten bij meerdere leveranciers stelt consumenten voor een lastige keuze. Als je op dit moment een nieuw energiecontract wilt afsluiten, is de kans groot dat je minder opties hebt dan een paar weken geleden. Variabele contracten zijn bij de meeste leveranciers nog beschikbaar, maar de tarieven liggen hoger dan begin dit jaar. Een variabel contract kan voordelig uitpakken als de prijzen op termijn weer dalen. Je loopt dan wel het risico op verdere stijgingen zolang de situatie in het Midden-Oosten niet verbetert.
Heb je nog een lopend vast contract? Dan zit je voorlopig goed en hoef je je geen zorgen te maken over de huidige prijsstijgingen. Loopt je contract binnenkort af? Ga dan nu al vergelijken wat er beschikbaar is bij verschillende leveranciers. Wacht niet tot het laatste moment, want het aanbod kan in de huidige markt snel veranderen. Let bij het vergelijken niet alleen op de prijs per kilowattuur, maar ook op de voorwaarden en eventuele opzegvergoedingen.
Wat betekent dit voor jou?
De onrust op de energiemarkt maakt het extra belangrijk om grip te houden op je energiekosten. Vergelijk je opties bij verschillende leveranciers en houd de berichtgeving in de gaten. Naast het kiezen van het juiste contract kun je ook werken aan het structureel verlagen van je energieverbruik. Denk aan het opwekken van eigen stroom met zonnepanelen of het verbeteren van de isolatie van je woning. Op MijnThuisEnergie.nl vind je praktische informatie over de mogelijkheden om minder afhankelijk te worden van het energienet. Hoe minder energie je van het net nodig hebt, hoe kleiner de impact van schommelende tarieven op je maandelijkse kosten.