De stijgende gasprijs domineert het energienieuws aan het begin van deze week. Op de Amsterdamse gasbeurs schoot de prijs maandag omhoog met circa 30 procent naar 69 euro per megawattuur. De olieprijs steeg naar meer dan 104 dollar per vat en de dieselprijs tikte eerder al het record uit 2022 aan. Voor huiseigenaren met een variabel energiecontract zijn dit ontwikkelingen die direct doorwerken in de portemonnee.
Waarom de gasprijs zo snel stijgt
De directe oorzaak van de prijsexplosie ligt in het Midden-Oosten. Door het gewapende conflict met Iran is de scheepvaart door de Straat van Hormuz vrijwel stilgevallen. Via deze smalle zeestraat wordt normaal gesproken een groot deel van de wereldwijde olie en het vloeibaar aardgas (lng) verscheept. Nu die route geblokkeerd raakt, vrezen de energiemarkten voor langdurige schaarste. Zowel de gas- als de olieprijs reageren daar fors op.
Op de Europese energiemarkten begon de nieuwe handelsweek maandag direct met stevige prijsstijgingen. De stijgende gasprijs kan de komende weken nog verder oplopen zolang het conflict voortduurt en de Straat van Hormuz niet bevaarbaar is. Een snel einde aan het conflict lijkt op dit moment niet in zicht.
Wat de stijgende gasprijs betekent voor je energierekening
Wie een variabel energiecontract heeft, merkt de prijsstijging het snelst. Het maandelijkse voorschot kan op korte termijn flink omhoog gaan. Energieleveranciers worden op dit moment overspoeld met vragen van bezorgde consumenten. Veel huiseigenaren herinneren zich de energiecrisis van 2022, toen de gasprijzen door de Russische inval in Oekraïne naar ongekende hoogten stegen. Op het hoogtepunt van die crisis steeg de gasprijs tot boven de 300 euro per megawattuur. Met de huidige prijs van 69 euro zitten we daar nog ver onder, maar het tempo van de stijging is opvallend en de situatie kan snel veranderen.
Wie een vast energiecontract heeft, zit voorlopig beschut. Maar daar zit een kanttekening bij. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) constateerde vorige week dat sommige energieleveranciers zijn gestopt met het aanbieden van vaste contracten nu de inkoopprijzen zo snel stijgen. De toezichthouder gaat leveranciers hier strenger op controleren en heeft laten weten dit niet te accepteren. Voor huiseigenaren die willen overstappen of een nieuw contract zoeken, kan het daardoor op dit moment lastiger zijn om een vast tarief af te sluiten.
Niet alleen gas, ook brandstof op recordniveau
De gevolgen van het conflict beperken zich niet tot de gasrekening. De dieselprijs bereikte eerder vorige week met 2,375 euro per liter het record uit 2022, toen de energiemarkten werden opgeschud door de oorlog in Oekraïne. De hoge dieselprijs raakt niet alleen automobilisten. Transportbedrijven en logistieke dienstverleners berekenen de hogere brandstofkosten door in hun tarieven. Dat leidt uiteindelijk tot duurdere boodschappen en hogere kosten voor allerlei producten en diensten. Ook benzine is flink duurder geworden. Als huiseigenaar voel je de gevolgen dus op meerdere fronten tegelijk, van je energierekening tot je dagelijkse uitgaven.
Wat betekent dit voor jou?
Zit je op een variabel contract, controleer dan je maandelijkse voorschot en verhoog het indien nodig. Zo voorkom je een forse naheffing aan het eind van het jaar. Heb je nog een vast contract, bekijk wanneer dat afloopt en oriënteer je op tijd op de beschikbare opties. Houd er rekening mee dat niet alle leveranciers op dit moment vaste contracten aanbieden. Vergelijk tarieven via een onafhankelijke vergelijkingssite zodat je weet waar je aan toe bent.
Op de langere termijn is het verstandig om je afhankelijkheid van gas structureel te verlagen. Betere isolatie of een overstap naar een warmtepomp verkleint de impact van prijsschokken aanzienlijk. Een gemiddeld huishouden verbruikt jaarlijks zo’n 1.200 kubieke meter gas. Met goede isolatie en een warmtepomp kun je dat verbruik met 60 tot 80 procent terugbrengen. Hoe minder gas je verbruikt, hoe minder kwetsbaar je bent wanneer geopolitieke spanningen de energiemarkten weer op hun kop zetten.