De CO2-uitstoot in Nederland is in 2025 gestegen met 0,8 procent, ondanks een absoluut recordjaar voor de stroomproductie. Wind- en zonneparken wekten meer elektriciteit op dan ooit. Ook huishoudens met zonnepanelen droegen fors bij aan dat record. Toch nam de totale uitstoot van broeikasgassen toe. De oorzaak: Nederlandse gascentrales draaiden overuren om stroom te exporteren naar buurlanden die eigen centrales hebben gesloten.
Record stroomproductie, maar hogere CO2-uitstoot in Nederland
In 2025 produceerden alle Nederlandse bronnen gezamenlijk 132 terawattuur (TWh) aan elektriciteit. Dat is 10 procent meer dan in 2024 en een nieuw record, zo meldt vakblad Energeia op basis van CBS-cijfers. Elektriciteitscentrales, wind- en zonneparken en huishoudens leverden samen meer stroom dan ooit. Een groeiend deel kwam uit hernieuwbare bronnen, maar de productie uit fossiele gascentrales groeide nog harder mee.
Terwijl de productie records brak, steeg de uitstoot. De elektriciteitssector stootte 22 procent meer CO2 uit dan een jaar eerder, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Die forse stijging in één sector was genoeg om de totale Nederlandse uitstoot omhoog te duwen, ondanks dalingen in de industrie en het transport.
Waarom steeg de CO2-uitstoot ondanks meer groene stroom?
De verklaring ligt bij de buurlanden. Duitsland en België hebben de afgelopen jaren meerdere kern- en kolencentrales gesloten. De vraag naar Nederlandse elektriciteit vanuit het buitenland nam daardoor fors toe. Om aan die vraag te voldoen, draaiden Nederlandse gascentrales aanzienlijk meer uren dan voorheen. De extra geproduceerde stroom ging vrijwel volledig naar buitenlandse afnemers. Het Nederlandse stroomverbruik zelf bleef in 2025 nagenoeg gelijk aan het jaar ervoor.
Nederland fungeert zo steeds meer als stroomexporteur voor de regio. Dat is niet per definitie negatief, want die stroom kan in het buitenland vuilere kolen- of bruinkoolstroom vervangen. Maar het effect op de Nederlandse uitstootcijfers is onmiskenbaar. De groei van wind- en zonne-energie was niet genoeg om de extra fossiele productie te compenseren. Andere sectoren deden het wel beter: de industrie stootte ruim 4 procent minder broeikasgassen uit en de transportsector liet een vergelijkbare daling zien.
Gevolgen voor het stroomnet en de energieprijs
Voor huiseigenaren bevestigen deze cijfers een trend die al langer speelt. Het elektriciteitsnet raakt steeds voller. Netbeheerder Stedin meldde recent dat het stroomnet voller wordt ondanks recordinvesteringen in uitbreiding. Gascentrales die op volle toeren draaien voor export leggen extra druk op dat al zwaarbelaste net. Netbeheerders investeerden in 2025 recordbedragen, maar de capaciteit groeit niet snel genoeg om de stijgende productie bij te houden.
De stijgende CO2-uitstoot in Nederland hangt zo direct samen met de stroomprijs die huiseigenaren betalen. Op momenten dat er weinig wind en zon is, bepaalt de gasprijs wat een kilowattuur kost. Zolang Nederland grote hoeveelheden stroom exporteert en daarvoor gascentrales nodig heeft, blijft die afhankelijkheid bestaan. Wie overweegt om met een warmtepomp van het gas af te gaan, moet er rekening mee houden dat het stroomverbruik daardoor stijgt. De bron van die extra stroom bepaalt mee hoe schoon die keuze in de praktijk uitpakt.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je zonnepanelen op je dak, dan heb je vorig jaar bijgedragen aan het productierecord van 132 TWh. De cijfers laten wel zien dat teruggeleverde stroom niet automatisch leidt tot minder CO2-uitstoot in Nederland. Op momenten dat gascentrales al volop draaien voor export, vervangt jouw teruggeleverde zonnestroom niet per se fossiele opwekking.
Wil je jouw persoonlijke bijdrage aan lagere uitstoot vergroten, dan zijn er concrete stappen. Een thuisbatterij helpt om meer van je eigen zonnestroom te benutten op momenten dat de zon niet schijnt. Zo hoef je minder stroom af te nemen die door gascentrales is opgewekt. Betere woningisolatie verlaagt je totale energieverbruik het hele jaar door. En een warmtepomp vervangt direct het aardgas dat je gebruikt voor verwarming. In de meeste huishoudens is dat de grootste bron van CO2. Check via de app van je omvormer hoeveel stroom je zelf verbruikt en hoeveel je teruglevert. Hoe groter het aandeel eigen verbruik, hoe meer je bijdraagt aan daadwerkelijk schonere energie.