Een wereldwijd lithiumtekort dreigt al vanaf 2028 en dat raakt niet alleen de auto-industrie, maar ook de groeiende markt voor thuisbatterijen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van marktonderzoeksbureau Wood Mackenzie, dat vier toekomstscenario’s voor de mondiale lithiummarkt heeft doorgerekend. Voor huiseigenaren die overwegen een thuisbatterij aan te schaffen, is de timing van die investering nu relevanter dan ooit.
Lithiumtekort al over twee jaar mogelijk
Wood Mackenzie berekende dat de wereldwijde vraag naar lithium in 2050 kan variëren van 5,6 tot 13,2 megaton lithiumcarbonaatequivalent. Dat is de standaardrekeneenheid voor lithium, waarbij 1 megaton gelijkstaat aan 1 miljoen ton. In het meest ambitieuze klimaatscenario, waarin de wereld volledig overstapt naar netto-nuluitstoot, begint het lithiumtekort al in 2028. Dat tekort loopt vervolgens op tot 8,5 megaton in 2050, meer dan een verdubbeling ten opzichte van het basisscenario.
In een gematigder scenario, waarbij landen hun huidige klimaatbeloften nakomen, ontstaat het tekort rond 2029. Allan Pedersen, onderzoeksdirecteur bij Wood Mackenzie, waarschuwt dat de lithiummarkt afkoerst op een aanbodcrisis die veel eerder komt dan marktpartijen verwachten. Bestaande mijnbouwprojecten zijn na het midden van de jaren 2030 onvoldoende om aan de groeiende vraag te voldoen. Projecten die nu worden goedgekeurd, bepalen het marktevenwicht in het komende decennium.
Elektrische auto’s en energieopslag als grote vragers
Elektrische auto’s zijn veruit de grootste aanjager van de lithiumvraag. Zij nemen in alle doorgerekende scenario’s 72 tot 80 procent van het totale verbruik voor hun rekening. In het klimaatbeloftescenario rijdt in 2040 driekwart van alle auto’s elektrisch. Bij netto-nulbeleid is dat zelfs 95 procent.
Maar ook energieopslagsystemen voor thuis en het stroomnet vormen een steeds groter deel van de vraag. Nu windmolens en zonnepanelen steeds vaker de elektriciteitsopwekking bepalen, is er op grote schaal flexibele opslagcapaciteit nodig. Rebecca Grant, senior onderzoeksanalist bij Wood Mackenzie, noemt energieopslag “het verborgen verhaal” achter het lithiumtekort. De vraag naar deze systemen groeit jaarlijks met 6 tot 7 procent. Oplaadbare batterijen voor alle toepassingen samen zijn in 2050 verantwoordelijk voor 96 tot 98 procent van het totale lithiumverbruik.
Honderden miljarden aan investeringen nodig
Om het dreigende lithiumtekort te voorkomen, zijn enorme investeringen nodig in nieuwe mijnbouwcapaciteit, raffinaderijen en toeleveringsketens. De totale investeringsbehoefte loopt uiteen van 104 miljard dollar bij een vertraagde energietransitie tot 276 miljard dollar bij volledig netto-nulbeleid. De investeringspiek wordt verwacht tussen 2030 en 2034.
Lithium geldt al langer als een geopolitiek kwetsbare grondstof. De winning is sterk geconcentreerd in een beperkt aantal landen, waaronder Australië, Chili en China. Dat maakt de aanvoer gevoelig voor handelsconflicten en politieke instabiliteit. Regionale spreiding van de productie is noodzakelijk om een langdurig lithiumtekort te voorkomen, maar vergt tijd en forse kapitaalinzet.
Recycling biedt pas op termijn uitkomst
Batterijrecycling groeit weliswaar snel, met 13 tot 16 procent per jaar, maar lost het tekort op korte termijn niet op. Betekenisvolle hoeveelheden teruggewonnen lithium komen pas beschikbaar in de jaren 2040, wanneer de eerste generatie batterijen uit elektrische auto’s aan vervanging toe is. Tegen 2050 levert recycling naar schatting tussen de 2,3 en 2,7 megaton lithiumcarbonaatequivalent op. Dat is een welkome bijdrage, maar bij lange na niet genoeg om het gat tussen vraag en aanbod te dichten.
Wat betekent dit voor jou?
Een groeiend lithiumtekort kan de prijs van thuisbatterijen en elektrische auto’s de komende jaren opdrijven. Op dit moment liggen de batterijprijzen historisch gezien relatief laag, mede door tijdelijke overproductie in China. Als het tekort zich rond 2028 manifesteert, is een prijsstijging niet uitgesloten. Tegelijkertijd wordt er volop gewerkt aan alternatieve batterijtechnologieën, zoals natrium-ionbatterijen, die minder afhankelijk zijn van lithium. Overweeg je de aanschaf van een thuisbatterij of elektrische auto? Houd de marktontwikkelingen goed in de gaten en wacht niet te lang als de huidige prijzen aantrekkelijk zijn.