Overbelasting van het stroomnet dreigt dit voorjaar en deze zomer op maar liefst 37 locaties in vijf provincies. Netbeheerder Enexis waarschuwt dat kabels en transformatorstations het op zonnige dagen niet meer aankunnen door de enorme hoeveelheid zonnestroom die wordt teruggeleverd. Huishoudens en bedrijven worden opgeroepen om hun stroomverbruik te verschuiven naar de uren tussen 11.00 en 15.00, wanneer de zon het hardst schijnt.
Waarom dreigt overbelasting van het stroomnet?
De oorzaak is een groeiende onbalans tussen teruglevering en verbruik. Op zonnige dagen in de lente en zomer stroomt er meer stroom het net in dan eruit gaat. Dat geldt vooral in het weekend, wanneer bedrijven gesloten zijn en het verbruik laag is terwijl zonnepanelen op volle kracht produceren. De kabels en transformatorstations zijn daar niet op berekend. Raakt het net overbelast, dan kan schade ontstaan aan de infrastructuur met langdurige stroomuitval als gevolg. Het aantal zonnepanelen op Nederlandse daken groeit elk jaar. Dat is goed voor de energietransitie, maar legt steeds meer druk op een stroomnet dat niet even snel meeschaalt.
Afgelopen winter speelde een vergelijkbaar probleem, maar dan door hoge vraag in plaats van hoge teruglevering. Tijdens koude januaridagen steeg het stroomverbruik op diverse plekken boven de veilige limiet. Enexis gebruikte toen de zogeheten vluchtstrook: reservecapaciteit die normaal beschikbaar blijft voor storingen of onderhoud. Die noodmaatregel bleek effectief en wordt ook de komende maanden weer ingezet, meldt Solar Magazine.
Op deze 37 locaties dreigt overbelasting stroomnet
Enexis heeft voor de komende zonnige maanden de volgende transformatorstations als kritiek aangemerkt:
- Groningen: Winsum Ranum, Vierverlaten, Winschoten en Veendam
- Overijssel: Ommen Dante, Steenwijk, Raalte, Goor, Vroomshoop, Oist en IJsselmuiden
- Drenthe: Gasselte Kraanlanden, Marsdijk, Emmen Weerdinge, Beilen en Veenoord
- Noord-Brabant: Eerde, Helmond Zuid, Maarheeze, Waalwijk, Etten-Leur, Hapert, Roosendaal, Uden, Oss, Den Bosch West, Den Bosch Noord, Bergen op Zoom en Tilburg Noord
- Limburg: Buggenum, Venray, Maasbracht, Blerick, Belfeld, Kelpen en Terwinselen
In oktober 2025 waarschuwde Enexis nog voor 22 kritieke locaties in de winterperiode. Dat aantal is nu bijna verdubbeld. Noord-Brabant springt eruit met dertien stations op de lijst. De toename laat zien dat de druk op het net groeit naarmate er meer zonnepanelen op Nederlandse daken komen te liggen.
Noodscenario: stations uitschakelen
Enexis neemt verschillende maatregelen om problemen te voorkomen. De netbeheerder maakt afspraken met bedrijven om op piekmomenten minder stroom terug te leveren. Grote stroomproducenten zijn inmiddels verplicht om tegen vergoeding flexibel vermogen beschikbaar te stellen. Maarten Noom, directeur Assetmanagement bij Enexis, roept iedereen op om mee te werken: plan je stroomverbruik op zonnige momenten, zodat het net niet onnodig wordt belast.
Zijn alle maatregelen niet voldoende, dan rest een laatste redmiddel. Enexis schakelt dan een deel van het net achter een station uit. Huishoudens en bedrijven in dat gebied zitten vervolgens tot enkele uren zonder stroom en kunnen ook niet terugleveren. Structurele oplossingen zoals netverzwaring en de aanleg van extra kabels laten nog jaren op zich wachten. De Rijksoverheid investeert in uitbreiding van het stroomnet, maar de capaciteit groeit voorlopig minder snel dan de vraag.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je zonnepanelen op je dak? Verschuif je stroomverbruik dan naar het tijdvak tussen 11.00 en 15.00 uur. Zet de wasmachine en droger aan, laad je elektrische auto op of draai andere energie-intensieve apparaten wanneer de zon volop schijnt. Zo verbruik je de stroom van je eigen panelen direct, in plaats van alles terug te leveren aan een al belast stroomnet. Heb je een thuisbatterij? Sla je zonnestroom dan overdag op en gebruik die ’s avonds, zodat je minder teruglevert. Het verschuiven van je verbruik vermindert niet alleen de kans op overbelasting van het stroomnet, maar is ook financieel slim nu de terugleververgoeding steeds verder daalt. Woon je in een van de genoemde gebieden in Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant of Limburg? Houd er dan rekening mee dat korte stroomuitval op zonnige dagen niet is uitgesloten.