Het warmtenet in de wijk Kerschoten in Apeldoorn is na meerdere tegenslagen financieel haalbaar, zo meldt vakblad Energeia. De gemeenteraad stemde afgelopen december definitief voor de aanleg. Voor huiseigenaren in andere gemeenten is dat relevant, want steeds meer wijken staan op de nominatie om via collectieve warmte van het aardgas af te gaan.

Hoe het warmtenet in de wijk Kerschoten overeind bleef
Het Apeldoornse project dreigde meerdere keren te stranden op financiƫle onzekerheid. Een warmtenet vraagt om hoge investeringen vooraf in leidingen en warmtebronnen, terwijl de inkomsten pas later binnenkomen via warmtelevering aan huishoudens. Dat maakt de financiering lastig, vooral in bestaande wijken waar je rekening moet houden met bestaande bebouwing en ondergrondse infrastructuur.
Een onverwachte factor hielp het project over de streep. Netcongestie op het elektriciteitsnet maakt het in delen van Apeldoorn moeilijk om alle woningen van een individuele warmtepomp te voorzien. Een collectief warmtenet omzeilt dat probleem, omdat de warmteopwekking centraal plaatsvindt en minder van het lokale stroomnet vraagt. Volgens de directeur van het betrokken warmtebedrijf is netcongestie “een zegen en een vloek”: het maakt het warmtenet aantrekkelijker, maar toont ook hoe groot de druk op het energienet is.
Wat een warmtenet in jouw wijk betekent
Bij een warmtenet krijg je als huiseigenaar warm water aangeleverd via ondergrondse leidingen vanuit een centraal punt. De warmtebron kan een industrieel proces zijn dat restwarmte levert, een geothermische bron of een grote collectieve installatie. Je cv-ketel verdwijnt en maakt plaats voor een afleverstation: een compact apparaat dat de warmte van het net doorgeeft aan je radiatoren en kraanwater.
De gemeente bepaalt per wijk welke oplossing het meest geschikt is om van het aardgas af te gaan. Als jouw wijk is aangewezen voor een warmtenet, krijg je daar als bewoner bericht over. Niet elke wijk komt in aanmerking. De dichtheid van woningen, de beschikbaarheid van een warmtebron in de buurt en de staat van het bestaande leidingnet spelen mee bij die afweging. Op Milieu Centraal vind je een helder overzicht van hoe een warmtenet in de praktijk werkt en welke vragen je als huiseigenaar kunt stellen.
Op dit moment is aansluiting op een warmtenet nog vrijwillig. De nieuwe Wet collectieve warmte, die in voorbereiding is, moet meer duidelijkheid geven over de rechten en plichten van huiseigenaren in wijken waar een warmtenet komt. Tot die wet er is, kun je niet gedwongen worden om mee te doen. Maar als de gemeente besluit dat jouw wijk van het gas afgaat, heb je op termijn wel een alternatief nodig.
Wat kost aansluiting op een warmtenet?
De aansluitkosten liggen voor huiseigenaren doorgaans tussen de 3.000 en 10.000 euro, afhankelijk van de aanpassingen in je woning en de afstand tot de leiding. In veel gevallen betaal je een eenmalige bijdrage voor de aansluiting en daarna een maandelijks vastrecht plus een verbruikstarief voor de geleverde warmte.
De ACM stelt jaarlijks maximumtarieven vast voor warmtelevering. Die tarieven zijn op dit moment nog gekoppeld aan de gasprijs, al wordt gewerkt aan een nieuw systeem dat meer gebaseerd is op de werkelijke kosten van warmteproductie. Houd er rekening mee dat je naast de aansluitkosten mogelijk ook aanpassingen in je woning nodig hebt. Radiatoren die alleen goed werken bij hoge temperaturen, moeten soms worden vervangen door exemplaren die geschikt zijn voor lagere aanvoertemperaturen. Die extra investering kan oplopen tot enkele duizenden euro’s.
Wat betekent dit voor jou?
Het voorbeeld van Apeldoorn laat zien dat een warmtenet in een bestaande wijk financieel kan rondkomen, ook als het traject ernaartoe moeizaam verloopt. Als jouw gemeente een warmtevisie heeft gepubliceerd, kun je daarin terugvinden of jouw wijk in aanmerking komt voor een warmtenet of een andere oplossing. Die visie staat meestal op de website van je gemeente. Wacht niet tot de plannen concreet worden, maar informeer jezelf nu. Neem bij vragen contact op met het gemeentelijk energieloket, zodat je weet waar je aan toe bent.