De prioriteit op het stroomnet verandert ingrijpend per 1 juli 2026. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft een nieuw prioriteringskader vastgesteld waarmee netbeheerders de schaarse ruimte op het elektriciteitsnet gaan verdelen. Het directe gevolg: aanvragen voor laadpalen en kleine bedrijven komen lager op de wachtlijst. Huiseigenaren die een zwaardere aansluiting willen voor inductiekoken, een laadpaal of een warmtepomp, kunnen te maken krijgen met langere wachttijden.
Nieuwe regels voor prioriteit op het stroomnet
Met het vernieuwde kader krijgen maatschappelijk vitale functies voorrang op een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting. Ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven en brandweerkazernes staan bovenaan de lijst, samen met congestieverzachters zoals batterijen. Daarna volgen woningbouwprojecten, scholen en collectieve warmteprojecten. Gemeenten kunnen voor woningbouw en scholen tot tien jaar vooruit transportcapaciteit aanvragen bij de netbeheerder.
Pas als klanten met voorrang zijn geholpen en er nog ruimte over is, komen vanaf 1 januari 2027 de aanvragen zonder prioriteit aan de beurt. Daar vallen onder meer het mkb en laadpalen onder.
Reservering voor kleinverbruik verdwijnt
Tot nu toe reserveerden netbeheerders automatisch ruimte voor kleinverbruikers met een aansluiting tot 3 keer 80 ampère. Alleen grootverbruikers, zoals industrie en grote bedrijven, kwamen op de wachtlijst als er onvoldoende capaciteit beschikbaar was. Die scheiding verdwijnt per 1 juli 2026. Vanaf dat moment behandelen de netbeheerders alle aanvragen op basis van het nieuwe prioriteringskader van de ACM.
In de overgangsperiode tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2027 wordt de ruimte die eerder gereserveerd was voor kleinverbruik stapsgewijs verdeeld aan klanten met voorrang. Vanaf 1 januari 2027 geldt het kader volledig voor alle aanvragen, ongeacht de omvang van de aansluiting.
Gevolgen voor huiseigenaren met een laadpaal
De nieuwe voorrangsregels raken niet alleen bedrijven. Huiseigenaren die een zwaardere aansluiting willen voor een laadpaal, inductiekookplaat of warmtepomp, zijn voortaan direct afhankelijk van hoeveel capaciteit er nog beschikbaar is in hun wijk. Tot nu toe hoefden zij daar niet over na te denken, omdat er automatisch ruimte voor hen was gereserveerd. Koepelorganisatie Netbeheer Nederland noemt de nieuwe werkwijze “potentieel ingrijpend” voor huishoudens, kleine ondernemers en woningzoekenden.
Voor huishoudens die geen nieuwe of zwaardere aansluiting nodig hebben, verandert er niets. Het gaat uitsluitend om situaties waarin je meer vermogen wilt afnemen dan je huidige aansluiting toelaat. Wie al een laadpaal heeft en geen verzwaring nodig heeft, hoeft zich geen zorgen te maken.
Regionale verschillen in prioriteit op het stroomnet
Of je daadwerkelijk op een wachtlijst terechtkomt, hangt sterk af van waar je woont. De beschikbare capaciteit verschilt aanzienlijk per regio. In sommige gebieden is er vanaf 1 juli nauwelijks ruimte te verdelen, zelfs niet voor aanvragen met voorrang. In andere regio’s is er meer speelruimte. De netbeheerders rekenen momenteel de gevolgen per regio door. De definitieve regionale cijfers worden pas in het najaar van 2026 bekendgemaakt.
Het prioriteringskader bepaalt alleen de volgorde van toewijzing en creëert geen extra capaciteit op het net. Of een aanvraag gehonoreerd wordt, hangt volledig af van de lokale situatie. Netbeheerders voeren periodiek berekeningen uit op basis van de actuele netbelasting en verwachte ontwikkelingen, zoals de toename van warmtepompen of de bouw van nieuwe middenspanningsstations.
Wat betekent dit voor jou?
Plan je een laadpaal, inductiekookplaat of andere aanpassing waarvoor je een zwaardere stroomaansluiting nodig hebt? Nu de prioriteit op het stroomnet verandert, is het verstandig om je aanvraag zo snel mogelijk in te dienen bij je netbeheerder. Hoe eerder je in de wachtrij staat, hoe groter je kans op toewijzing. Wacht niet af tot de regionale capaciteitscijfers in het najaar bekend zijn, want je positie op de wachtlijst telt vanaf het moment van aanvragen.
Je kunt ook slimmer omgaan met je stroomverbruik om de druk op het net te verlagen. Met een energiemanagementsysteem of door apparaten zoals de droger en wasmachine buiten de piektijden te gebruiken, help je het stroomnet ontlasten. Volgens de netbeheerders levert het uitstellen van drogergebruik door 200 huishoudens genoeg energie op om 62 huizen een dag lang van stroom te voorzien. Meer tips over slim energiegebruik vind je bij Milieu Centraal.