Het tweerichtingscontract komt een stap dichterbij nu de minister deze week de eerste ontwerpkeuzes heeft gepresenteerd. Dit nieuwe type energieovereenkomst regelt zowel je stroomverbruik als je teruglevering in één contract. Een opvallend onderdeel van de plannen: er komt een compensatieregeling voor momenten waarop de stroomprijs onder nul duikt, zo meldt Solar Magazine.
Wat is een tweerichtingscontract?
Een tweerichtingscontract is een energieovereenkomst die zowel de afname als de teruglevering van stroom regelt in één document. Het vervangt op termijn de huidige situatie waarin afspraken over stroomverbruik en teruglevering los van elkaar staan. Wie zelf stroom opwekt, bijvoorbeeld met panelen op het dak, krijgt straks van zijn leverancier één contract dat beide richtingen afdekt.
De Energiewet, die vorig jaar werd aangenomen, schrijft voor dat leveranciers dit type contract moeten aanbieden aan klanten die zelf stroom produceren. Tot nu toe was onduidelijk hoe zo’n tweerichtingscontract er in de praktijk uit zou zien. De minister heeft nu een aantal concrete ontwerpkeuzes op tafel gelegd. Het gaat onder meer om de voorwaarden waaronder leveranciers teruggeleverde stroom moeten afnemen en hoe de vergoeding daarvoor wordt bepaald.
Compensatie bij negatieve stroomprijzen
Een van de meest opvallende onderdelen van het tweerichtingscontract is de aangekondigde compensatie voor negatieve stroomprijzen. Op zonnige dagen kan het aanbod van groene stroom zo groot zijn dat de prijs op de groothandelsmarkt onder nul zakt. Wie een dynamisch tarief heeft, betaalt op die momenten om stroom te mogen terugleveren aan het net. In 2025 waren er meer dan 500 uur met negatieve prijzen in Nederland, en de verwachting is dat dit aantal de komende jaren verder toeneemt.
De minister wil dat leveranciers hun klanten met een tweerichtingscontract beschermen tegen deze situatie. Hoe die compensatie precies wordt vormgegeven, is nog niet in detail bekendgemaakt. De richting is wel helder: als je groene stroom produceert, moet je niet financieel gestraft worden op momenten dat er veel aanbod is. Die bescherming is nieuw. Op dit moment draai je als kleinverbruiker met een dynamisch tarief zelf op voor de kosten wanneer je teruglevert tijdens negatieve prijsuren.
Wat verandert er met het tweerichtingscontract?
De overgang naar tweerichtingscontracten gaat niet van vandaag op morgen. De ontwerpkeuzes die de minister nu presenteert, vormen de basis voor verdere regelgeving die naar verwachting in de loop van 2027 van kracht wordt. Op Europees niveau krijgen lidstaten tegelijkertijd meer armslag op de energiemarkt, wat de weg vrijmaakt voor nationale aanpassingen zoals het tweerichtingscontract.
Voor wie nu al stroom opwekt en teruglevert, verandert er op korte termijn nog niets aan het bestaande contract. Op middellange termijn wordt het tweerichtingscontract de norm voor iedereen die stroom produceert. Dat brengt concrete veranderingen met zich mee. Het wordt makkelijker om aanbiedingen van leveranciers te vergelijken, omdat alle offertes dezelfde contractvorm hanteren. Je krijgt als opwekker meer inzicht in wat je stroom op elk moment van de dag waard is. En de compensatie bij negatieve prijzen biedt een vangnet dat er nu niet is.
De keerzijde: het tweerichtingscontract maakt ook inzichtelijk dat de waarde van teruggeleverde stroom flink kan schommelen. Overdag kan je stroom weinig opbrengen, terwijl je in de avonduren meer zou ontvangen. Dat maakt het verschuiven van je verbruik naar momenten van eigen opwek extra waardevol, net als de inzet van een opslagsysteem of slim energiebeheer.
Wat betekent dit voor jou?
Het tweerichtingscontract is nog geen werkelijkheid, maar de contouren worden steeds scherper. Heb je panelen op je dak, dan is het verstandig om alvast te kijken hoe je je verbruik kunt afstemmen op je eigen opwek. Overweeg je een dynamisch tarief, dan biedt de aangekondigde compensatie voor negatieve prijzen meer zekerheid dan je op dit moment hebt. Houd de publicatie van de definitieve regels in de gaten, zodat je tijdig kunt inschatten welk contracttype het best bij jouw situatie past.