Een capaciteitsplafond voor nieuwbouw moet voorkomen dat het stroomnet in nieuwe woonwijken vastloopt. De gezamenlijke netbeheerders hebben de overheid gevraagd om zo’n plafond verplicht te stellen, meldt Solar Magazine deze week. Het voorstel kan flinke gevolgen hebben als je een nieuwbouwwoning op het oog hebt.
Wat houdt het capaciteitsplafond nieuwbouw in?
Een capaciteitsplafond betekent dat er per nieuwe woonwijk een bovengrens komt voor de totale hoeveelheid stroom die bewoners tegelijk kunnen afnemen. Dat is een wezenlijk andere aanpak dan de huidige situatie. Op dit moment worden nieuwe wijken soms simpelweg niet aangesloten omdat het net vol zit. Met een capaciteitsplafond krijgen bewoners wél stroom, maar met een duidelijke limiet op het totale verbruik in de wijk.
Projectontwikkelaars en gemeenten moeten bij het ontwerp van een wijk dan rekening houden met de beschikbare netcapaciteit. De wijk wordt zo ingericht dat het totale stroomverbruik binnen de grenzen van het lokale net past. Dat kan op verschillende manieren: slimme sturing van apparaten, opslag op wijkniveau, compactere aansluitingen per woning, of een combinatie daarvan. Het idee is dat niet iedereen tegelijk op vol vermogen stroom trekt, maar dat pieken verspreid worden over de dag.
Waarom komt dit voorstel nu?
De druk op het stroomnet groeit sneller dan de uitbreiding ervan. Regionale netbeheerders zoals Liander, Stedin en Enexis investeren de komende jaren gezamenlijk zo’n 15 miljard euro per jaar in het energiesysteem, becijferde Energeia op basis van nieuwe cijfers. Maar het verzwaren van kabels en transformatorstations kost jaren. In de tussentijd worden overal in Nederland nieuwe wijken gebouwd, en in al die wijken willen bewoners elektrisch koken, verwarmen en rijden.
De elektrificatie van het dagelijks leven gaat razendsnel. Waar een doorsnee woning tien jaar geleden vooral stroom nodig had voor verlichting en huishoudelijke apparaten, staan daar nu steeds vaker een volledig elektrische keuken, elektrische verwarming en een laadpunt bij. Die omslag zorgt ervoor dat het stroomverbruik per woning een stuk hoger uitvalt dan waar de netten oorspronkelijk op zijn aangelegd.
Zonder afspraken over de maximale belasting dreigt elke nieuwe wijk het probleem te vergroten. Het capaciteitsplafond moet die groei beheersbaar houden, zodat het net niet dichtslibt voordat de verzwaring klaar is. De netbeheerders willen het plafond niet als vrijblijvend advies, maar als harde voorwaarde bij de bouw van nieuwe wijken.
Gevolgen voor jou als koper van een nieuwbouwwoning
Plan je de komende jaren een nieuwbouwwoning te kopen? Dan kan dit voorstel directe gevolgen hebben. Een capaciteitsplafond per wijk kan betekenen dat je aansluiting beperkter is dan je misschien verwacht. Niet elk huishouden krijgt dan automatisch een zware aansluiting waarmee alle elektrische apparaten tegelijk op vol vermogen draaien.
Het plafond introduceert ook iets nieuws: een collectieve grens op het verbruik van de hele wijk. Tot nu toe bepaalde elke bewoner zelf wanneer en hoeveel stroom er werd gebruikt. Met een plafond per wijk komt daar een gezamenlijk element bij. Dat kan betekenen dat apparaten automatisch worden aangestuurd om pieken te vermijden, bijvoorbeeld door een laadsessie te verschuiven naar een rustiger moment op het net.
In veel gevallen hoeft dat geen groot probleem te zijn. Slim energiemanagement maakt het mogelijk om met een kleinere aansluiting prima te functioneren. Nieuwbouwwoningen zijn doorgaans goed geïsoleerd, waardoor het verbruik sowieso lager ligt dan bij bestaande bouw. Wel brengen nieuwe elektrische installaties in woningen ook nieuwe risico’s met zich mee, signaleert vakblad Installatie.nl. Een plafond dwingt ontwerpers om vooraf na te denken over de totale elektrische belasting, wat ook de veiligheid ten goede kan komen.
Wat betekent dit voor jou?
Het voorstel is nog niet omgezet in wetgeving, maar de richting is duidelijk: de tijd van onbeperkt stroomverbruik in nieuwe wijken loopt ten einde. Overweeg je een nieuwbouwwoning? Vraag de projectontwikkelaar dan naar de grootte van je aansluiting en eventuele beperkingen in de wijk. Check of je plannen voor elektrisch koken, verwarmen en rijden tegelijk haalbaar zijn binnen de grenzen die voor de wijk gelden. Een capaciteitsplafond hoeft niet te betekenen dat je minder comfortabel woont. Het betekent wel dat je daar bij de aankoop alvast rekening mee houdt in plaats van er later tegenaan te lopen.