Zelfconsumptie verhogen levert huiseigenaren met panelen op het dak meer op dan vaak gedacht. Een toename van slechts 5 procentpunt in het direct benutten van opgewekte stroom verkort de terugverdientijd met drie jaar, zo blijkt uit berekeningen gepubliceerd door Solar Magazine. Met het afbouwen van de salderingsregeling wordt slim omgaan met je opgewekte stroom urgenter dan ooit.
Waarom zelfconsumptie verhogen nu extra loont
Zelfconsumptie is het percentage van je opgewekte stroom dat je direct in huis gebruikt, in plaats van terug te leveren aan het net. Bij de meeste huishoudens ligt dat rond de 30 procent. De overige 70 procent gaat het net op.
Zolang de salderingsregeling volledig gold, maakte dat weinig uit. Je kreeg voor teruggeleverde stroom dezelfde waarde als voor afgenomen stroom. Dat verandert nu snel. De terugleververgoeding daalt de komende jaren stapsgewijs. In de praktijk betekent dit dat een kilowattuur die je zelf opgebruikt steeds meer waard wordt ten opzichte van een kilowattuur die je teruglevert. Waar het financiële verschil tussen zelf gebruiken en terugleveren vroeger nihil was, groeit dat gat nu elk jaar. Dat maakt zelfconsumptie de belangrijkste factor voor een goed rendement op je installatie.
Kleine aanpassingen met groot financieel effect
Het goede nieuws: je hoeft geen grote investeringen te doen om je zelfconsumptie met 5 procentpunt te verhogen. In veel gevallen volstaan eenvoudige aanpassingen in je dagelijkse routine.
De meest voor de hand liggende stap is het verschuiven van stroomgebruik naar de uren dat je panelen produceren, grofweg tussen 10:00 en 16:00 uur. Zet je wasmachine, droger en vaatwasser overdag aan in plaats van ’s avonds. Gebruik een tijdschakelaar als je niet thuis bent. Laad je laptop, telefoon en andere apparaten op tijdens de middaguren. Verwarm je boilervat overdag zodat je ’s avonds warm water hebt zonder stroom van het net te trekken.
Wie een warmtepomp heeft, kan het verwarmingsschema aanpassen zodat het huis overdag extra wordt opgewarmd. De warmte blijft in een goed geïsoleerde woning uren hangen. Veel monitoring-apps geven in real-time inzicht in je opwekpatroon. Met die informatie kun je gericht kijken naar momenten waarop er een overschot is en daar je apparaten op afstemmen. Zo kom je al snel op 5 tot 10 procentpunt extra zelfconsumptie, zonder een cent uit te geven.
Drie jaar eerder terugverdiend: wat scheelt dat?
Drie jaar korter wachten op je breekpunt klinkt abstract, maar het verschil is concreet. Bij een gemiddelde installatie van 5.000 tot 7.000 euro bespaar je jaarlijks enkele honderden euro’s aan stroomkosten. Drie jaar eerder quitte draaien betekent drie jaar langer puur voordeel. Over de volledige levensduur van een installatie, gemiddeld 25 tot 30 jaar, kan dat oplopen tot duizenden euro’s verschil.
Het effect is het grootst voor huishoudens die nu een laag zelfconsumptiepercentage hebben. Wie overdag weinig thuis is en geen stroomgebruik verschuift, benut soms maar 20 procent van de opgewekte stroom. Daar valt relatief de meeste winst te halen. Ook de stijgende stroomtarieven spelen mee: hoe hoger de prijs per kilowattuur, hoe meer elke kilowattuur waard is die je niet van het net hoeft af te nemen. Milieu Centraal adviseert huiseigenaren al langer om hun stroomgebruik af te stemmen op de opwek van hun panelen.
Wat betekent dit voor jou?
Wie panelen op het dak heeft, doet er goed aan om nu te kijken hoe het stroomgebruik beter kan worden afgestemd op het opwekpatroon. Een timer op de vaatwasser, de was overdag draaien of je boiler slim instellen zijn stappen die iedereen vandaag nog kan zetten. Het verschil van 5 procentpunt extra zelfconsumptie klinkt klein, maar drie jaar eerder je investering terugverdienen is een resultaat waar je direct profijt van hebt.