Netbewust bouwen drijft de prijs van nieuwbouwwoningen op, zo heeft de minister erkend na vragen vanuit de Tweede Kamer. De eisen die ervoor moeten zorgen dat nieuwe woningen het elektriciteitsnet minder belasten, brengen extra bouwkosten met zich mee. Die kosten komen uiteindelijk bij de koper terecht. Voor wie overweegt een nieuwbouwwoning te kopen, is het goed om te weten wat er speelt en hoe groot de impact op de portemonnee kan zijn.
Wat is netbewust bouwen?
Bij netbewust bouwen worden nieuwe woningen zo ontworpen dat ze het elektriciteitsnet zo min mogelijk belasten. Dat kan door een kleinere netaansluiting te kiezen, een thuisbatterij te installeren of een slim energiemanagementsysteem toe te passen. Het doel is om pieken in stroomverbruik en de teruglevering van zonne-energie beter te spreiden over de dag.
De aanleiding voor deze eisen is de groeiende druk op het elektriciteitsnet. Op steeds meer plekken in Nederland is het net vol, waardoor bedrijven en huishoudens geen zwaardere aansluiting kunnen krijgen. Door nieuwe woningen vanaf het begin slim te ontwerpen, hoeft het net minder snel verzwaard te worden.
Waarom erkent de minister de kostenstijging nu?
De minister voor Klimaat en Groene Groei heeft in antwoord op Kamervragen bevestigd dat de eisen leiden tot hogere bouwkosten. Het gaat om extra investeringen die projectontwikkelaars moeten doen, zoals de aanschaf van energieopslagsystemen en slimme sturing. Die kosten worden uiteindelijk doorberekend in de verkoopprijs van de woning, meldt Solar Magazine.
Tot nu toe lag de nadruk in het politieke debat vooral op de voordelen: lagere energielasten, een toekomstbestendig huis en minder afhankelijkheid van het net. De keerzijde, een hogere aankoopprijs, bleef grotendeels buiten beeld. Dat de minister dit nu expliciet erkent, maakt de discussie concreter.
De erkenning komt op een moment dat de woningmarkt al onder druk staat. Bouwkosten zijn de afgelopen jaren gestegen door hogere materiaalprijzen en strengere duurzaamheidseisen. De extra kosten van deze maatregelen komen daar nu bovenop.
Wat kost netbewust bouwen de koper?
Hoeveel duurder een nieuwbouwwoning precies wordt, verschilt per project en per locatie. Denk aan de kosten van een thuisbatterij, een slim energiemanagementsysteem en eventuele aanpassingen aan de elektrische installatie. De meerkosten komen bovenop de al gestegen bouwkosten door eerdere eisen rond energieprestaties, zoals de BENG-normen.
Projectontwikkelaars kiezen in de praktijk vaak voor een combinatie van maatregelen. Een veelgebruikte aanpak is het beperken van de netaansluiting tot een kleinere capaciteit, gecombineerd met een thuisbatterij die pieken opvangt. Sommige projecten gaan nog een stap verder en voorzien alle woningen van een systeem dat apparaten automatisch aanstuurt op basis van de netbelasting.
Daar staat tegenover dat bewoners van zo’n woning profiteren van lagere maandelijkse energiekosten. Een thuisbatterij maakt het mogelijk om opgewekte zonne-energie op te slaan voor later gebruik. Een slim systeem kan het laden van een elektrische auto of het draaien van grote apparaten automatisch verschuiven naar momenten waarop stroom goedkoper is.
Provincies lopen vooruit met eigen regels
Terwijl het Rijk nog werkt aan landelijk beleid, nemen provincies al het voortouw. Flevoland heeft als eerste provincie officieel beleid vastgesteld voor batterijen en installaties in het elektriciteitsnet. In dat beleid staat onder meer dat nieuwe projecten minimaal congestieneutraal moeten zijn: ze mogen het net niet zwaarder belasten dan het al is. Ook Noord-Brabant werkt aan vergelijkbare regels.
De verwachting is dat het kabinet later dit jaar met een landelijk kader komt. Dat kader moet duidelijk maken welke eisen gelden, wie de kosten draagt en hoe de kwaliteit wordt geborgd. Voor kopers is het daarbij de vraag of de overheid ook financiële ondersteuning in het vooruitzicht stelt om de meerkosten te dempen.
Wat betekent dit voor jou?
Overweeg je een nieuwbouwwoning te kopen, reken dan op een hogere aankoopprijs door eisen rond netbewust bouwen. Vraag de projectontwikkelaar welke maatregelen zijn opgenomen en wat de verwachte invloed is op je maandelijkse energiekosten. Een hogere koopprijs hoeft geen slechte deal te zijn als de ingebouwde voorzieningen op termijn schelen op je energierekening. Vergelijk goed en betrek de totale woonlasten bij je afweging: hypotheeklasten plus energiekosten samen geven een eerlijker beeld dan de koopprijs alleen.