Een windmolen thuis plaatsen, kan dat zomaar? Klimaatexpert Pier Vellinga bewijst van wel: hij heeft deze maand een windturbine bij zijn woning laten installeren om samen met zijn buren stroom op te wekken. Het experiment roept de vraag op of een kleine windmolen ook voor andere huiseigenaren een slimme zet is.
Vellinga plaatst windmolen thuis voor zelfvoorziening
Pier Vellinga, emeritus hoogleraar klimaatverandering aan de Vrije Universiteit Amsterdam, experimenteert al jaren met energiezelfvoorziening. Naast zonnepanelen op zijn dak heeft hij nu ook een eigen windturbine aangeschaft, zo meldt Change Inc. Zijn doel: volledig zelfvoorzienend worden door zon en wind te combineren en de opgewekte stroom met zijn buren te delen.
De gedachte erachter is logisch. In de wintermaanden, wanneer zonnepanelen weinig opleveren, waait het juist vaak hard. Een windmolen kan dat gat opvullen en zorgt zo voor een stabielere energievoorziening over het hele jaar. Maar de praktijk blijkt voor veel huiseigenaren weerbarstiger dan de theorie.
Wat kost een windmolen thuis en wat levert die op?
Een kleine windturbine voor particulier gebruik kost tussen de 3.000 en 15.000 euro, afhankelijk van het vermogen en de masthoogte. De installatie komt daar nog bij: een stevige mast, fundering en de aansluiting op de meterkast brengen al snel extra kosten mee. De meeste modellen voor woningen hebben een vermogen van 1 tot 5 kilowatt. In een gunstige situatie levert zo’n turbine tussen de 1.000 en 4.000 kilowattuur per jaar op. Ter vergelijking: een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt rond de 2.800 kilowattuur stroom per jaar.
Die opbrengst hangt sterk af van de locatie. Op een open plek aan de kust of in een polder kan een kleine molen prima presteren. In een bebouwde omgeving met huizen en bomen eromheen valt de opbrengst vaak fors tegen. Gebouwen en begroeiing verstoren de luchtstroom, waardoor de windsnelheid op lage hoogte sterk afneemt. Volgens Milieu Centraal is een gemiddelde windsnelheid van minimaal 5 meter per seconde nodig om een kleine windturbine rendabel te laten draaien. Veel woonwijken in het binnenland halen die waarde niet.
Vergunning en geluidsoverlast als drempels
In Nederland heb je voor het plaatsen van een windmolen bij je woning vrijwel altijd een omgevingsvergunning nodig. Anders dan bij zonnepanelen, die in de meeste gevallen zonder vergunning op het dak mogen, gelden voor windturbines striktere regels. De voorwaarden verschillen per gemeente. Sommige gemeenten staan kleine windturbines toe in het buitengebied, maar weigeren ze in woonwijken. Geluidsoverlast is het vaakst genoemde bezwaar: zelfs moderne, relatief stille modellen produceren een hoorbaar zoemen dat buren kan storen. Ook de slagschaduw van draaiende wieken kan in bepaalde posities voor irritatie zorgen.
Een windmolen kan ook effect hebben op vogels en vleermuizen, wat in sommige gebieden een extra ecologische toets vereist. Wie serieus overweegt om een turbine te plaatsen, doet er goed aan om eerst bij de gemeente te informeren welke regels gelden. Reken op een doorlooptijd van enkele maanden voor de vergunningsaanvraag.
Windmolen thuis: voor wie is het interessant?
Een kleine windturbine is op dit moment vooral interessant voor huiseigenaren die in een open, landelijk of kustgebied wonen. Daar waait het hard genoeg om een redelijk rendement te behalen. In een gemiddelde woonwijk met bebouwing rondom is de opbrengst te laag om de investering binnen een redelijke termijn terug te verdienen. Reken op 15 tot 25 jaar voordat een kleine windmolen zichzelf heeft terugbetaald. Dat is aanzienlijk langer dan bij andere vormen van eigen energieopwekking.
Via de ISDE-regeling kun je in sommige gevallen subsidie aanvragen voor een kleine windturbine. Het beschikbare bedrag dekt een deel van de aanschafkosten, maar de bijdrage is beperkt.
Wat betekent dit voor jou?
Het experiment van Vellinga laat zien dat een windmolen thuis technisch mogelijk is en een waardevolle aanvulling op zonnepanelen kan zijn. Voor de meeste huiseigenaren in een reguliere woonwijk is het op dit moment geen voor de hand liggende stap. De opbrengst valt in bebouwd gebied tegen en de investering is fors. Woon je in een open gebied met voldoende wind? Dan kan het de moeite waard zijn om je te verdiepen in de mogelijkheden. Informeer bij je gemeente of een vergunning haalbaar is en laat een professionele windmeting uitvoeren voordat je geld uitgeeft.