Energiemanagement thuis krijgt een concrete invulling. Vereniging Eigen Huis start deze week een proef met energiemanagementsystemen die de batterij, warmtepomp en PV-installatie in woningen centraal aansturen. In dezelfde week lanceren fabrikanten Zendure en SolaX Power nieuwe producten in dit segment. Nu steeds meer woningen beschikken over een combinatie van panelen, een batterij en een warmtepomp, wordt de behoefte aan een centraal sturingssysteem groter. De markt voor zogeheten HEMS (Home Energy Management Systems) groeit daarmee snel.

Wat doet energiemanagement thuis precies?
Een energiemanagementsysteem fungeert als het brein van je woning. Het apparaat weet wanneer je panelen stroom opwekken, wat de actuele energieprijs is en welke apparaten op dat moment energie vragen. Op basis van die informatie bepaalt het systeem automatisch of de opgewekte stroom naar de batterij gaat, de warmtepomp aanstuurt, of wordt teruggeleverd aan het net.
Zonder zo’n centraal systeem werken de verschillende apparaten in je woning los van elkaar. Dat kan ertoe leiden dat je overdag stroom teruglevert tegen een lage prijs, terwijl je ’s avonds duur inkoopt. Een HEMS vangt dat verschil op en optimaliseert de energiestroom automatisch. Dat gecoördineerde aansturing loont, bleek al uit een eerdere test. Eneco en batterijfabrikant Charged rondden recent een jaarlange proef af met de Sessy-batterij bij circa honderd huishoudens. Uit die proef kwam naar voren dat centrale batterijsturing ook zonder dynamisch contract financieel voordeel oplevert, doordat het systeem opwek en verbruik beter op elkaar afstemt.
Eigen Huis toetst meerdere systemen
Zoals Solar Magazine meldt, richt het onderzoek van Eigen Huis zich op de vraag welke energiemanagementsystemen in de praktijk het beste presteren voor consumenten. Verschillende merken en configuraties worden bij woningen getest. Het gaat niet alleen om de besparing in euro’s, maar ook om gebruiksgemak, betrouwbaarheid en de mate waarin het systeem omgaat met wisselende omstandigheden zoals bewolking of onverwacht hoog verbruik.
De stap van de consumentenorganisatie is opmerkelijk. Eigen Huis, met bijna 800.000 leden, mengt zich hiermee in een markt die tot nu toe vooral door fabrikanten en installateurs werd vormgegeven. De uitkomsten van de test kunnen straks bepalen welk systeem een aanbeveling krijgt. Dat geeft consumenten voor het eerst een onafhankelijk houvast bij de aanschaf van energiemanagement thuis.
Zendure en SolaX lanceren nieuwe systemen
Dat de markt in beweging is, bewijzen de productlanceringen van deze week. Zendure brengt de PowerHub op de markt, een HEMS die je als module kunt toevoegen aan een bestaande installatie. Het systeem combineert de aansturing van panelen en batterijopslag met een noodstroomfunctie. Het Chinese techbedrijf richt zich specifiek op wie al een PV-installatie heeft en het systeem wil uitbreiden zonder alles te vervangen.
SolaX Power kiest een andere benadering en integreert kunstmatige intelligentie in zijn nieuwe energiemanagementsystemen. De AI leert van het verbruikspatroon in de woning en past de aansturing continu aan. Of dat daadwerkelijk meer oplevert dan een regelgebaseerd systeem, is nog niet onafhankelijk vastgesteld.
De groeiende aandacht voor energiemanagement thuis hangt samen met de snelle toename van het aantal batterij-installaties. In april kwamen er ruim 5.300 nieuwe registraties bij, het hoogste maandcijfer tot nu toe volgens cijfers van Energieleveren.nl. Naarmate er meer apparaten in huis komen die stroom opwekken, opslaan en verbruiken, groeit de noodzaak om ze centraal aan te sturen.
Wat betekent dit voor jou?
Overweeg je een batterij of warmtepomp aan te schaffen, neem dan nu al mee of het systeem geschikt is voor aansturing door een HEMS. Vraag je installateur welke managementsystemen hij kan leveren en of je huidige apparaten compatibel zijn. Let er op dat niet elk merk samenwerkt met elke omvormer of batterij: compatibiliteit is een punt waar je vooraf goed naar moet kijken. Wacht als het even kan op de uitkomsten van de Eigen Huis test, die een onafhankelijk beeld geven van welk systeem de beloofde besparingen ook echt waarmaakt. Een goed afgestemd energiemanagementsysteem kan het verschil maken tussen een installatie die zichzelf terugverdient en een die vooral op papier mooi oogt.