Een groene obligatie van 500 miljoen euro is deze week geplaatst door Stedin, de netbeheerder van Zuid-Holland en Utrecht. Het totaalbedrag dat Stedin via dit financieringsinstrument heeft opgehaald komt daarmee op 3,5 miljard euro. Dat is een opvallend bedrag voor een organisatie die veel mensen alleen kennen van het gele transformatorhuisje in hun straat. Het geld gaat naar de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet in een van de dichtstbevolkte regio’s van Nederland.
Wat is een groene obligatie precies?
Bij een groene obligatie leent een organisatie geld van beleggers, met de verplichting dat de opbrengst volledig naar duurzame projecten gaat. Voor Stedin betekent dat: nieuwe kabels onder de grond, de vervanging van verouderde transformatorstations en de uitbreiding van aansluitcapaciteit in woonwijken. Beleggers krijgen rente over hun inleg en weten dat hun geld bijdraagt aan verduurzaming van de infrastructuur. Het instrument is vooral populair bij pensioenfondsen en verzekeraars die op zoek zijn naar stabiele beleggingen met een groen karakter. Solar Magazine berichtte dat de teller voor Stedin nu op 3,5 miljard euro staat.
Waarom haalt Stedin zoveel op via groene obligaties?
Het elektriciteitsnet in Nederland is decennia geleden aangelegd voor eenrichtingsverkeer: stroom ging van centrales naar stopcontacten. Die situatie is ingrijpend veranderd. Miljoenen huishoudens wekken nu zelf stroom op, de vraag naar elektriciteit groeit door de overstap op elektrisch koken en elektrische voertuigen, en nieuwe woonwijken worden volledig elektrisch ontworpen. Al die veranderingen stellen hogere eisen aan het net. Kabels, schakelstations en transformatoren moeten zwaarder en slimmer worden. Concreet betekent dat voor Stedin onder meer het graven van duizenden kilometers nieuwe kabelsleuven, het plaatsen van honderden nieuwe transformatorhuisjes in straten en wijken, en het aanpassen van schakelstations die nu al op hun maximale capaciteit draaien. In de Randstad speelt dat extra sterk vanwege de hoge bevolkingsdichtheid en de grote hoeveelheid bedrijvigheid. Stedin investeert daarom jaarlijks meer dan ooit.
Beleggers staan in de rij
Dat beleggers graag instappen is niet verwonderlijk. Netbeheerders hebben een wettelijk monopolie op het transport van elektriciteit, waardoor hun inkomsten relatief voorspelbaar zijn. De tarieven worden jaarlijks vastgesteld door de toezichthouder en zijn niet afhankelijk van marktprijzen, wat het risico voor beleggers beperkt. Landelijk hoogspanningsbeheerder TenneT werd recent door de Europese Bankenautoriteit als publieke sectorentiteit geclassificeerd, waardoor beleggers vrijwel risicoloos in de sector kunnen investeren. Die lage risicoprofielen zorgen ervoor dat netbeheerders zoals Stedin relatief goedkoop kunnen lenen. En dat is gunstig, want de rente en aflossing op die leningen komen uiteindelijk terug in de tarieven die alle huishoudens betalen.
Niet alleen Stedin zoekt kapitaal
De financieringsbehoefte is niet uniek voor Stedin. Regionale en landelijke netbeheerders hebben de komende jaren tientallen miljarden euro’s nodig om het elektriciteitsnet klaar te maken voor een toekomst met meer elektrificatie. Groene obligaties zijn daarvoor een van de meest gebruikte instrumenten, mede doordat de vraag naar groene beleggingsproducten sterk is gegroeid onder institutionele beleggers. Naast obligaties gebruiken netbeheerders ook leningen van de Europese Investeringsbank en kapitaalinjecties van hun aandeelhouders. Die aandeelhouders zijn bijna altijd gemeenten en provincies, wat betekent dat ook overheidsgeld in de netten vloeit. Of al dat geld voldoende is om de groeiende vraag bij te benen, blijft een open vraag.
Wat betekent dit voor jou?
Woon je in het verzorgingsgebied van Stedin, dan profiteer je indirect van deze investering. Het geld maakt het mogelijk om het elektriciteitsnet in jouw wijk sneller geschikt te maken voor de groeiende stroomvraag. Dat verkleint de kans op lange wachttijden als je een nieuwe of zwaardere aansluiting nodig hebt. De keerzijde is dat de kosten van deze miljardenleningen worden doorberekend in de tarieven die je op je jaarafrekening terugziet onder het kopje ‘netwerkkosten’. Verwacht dat dit bedrag de komende jaren geleidelijk stijgt. Heb je plannen om je woning te verbouwen of je elektriciteitsaansluiting te verzwaren? Neem dan op tijd contact op met je netbeheerder om te vragen naar doorlooptijden en mogelijkheden.