De Enexis Zonnedimmer wordt uitgerold naar circa 55.000 huishoudens in vier provincies om overbelasting van het stroomnet op zonnige dagen te voorkomen. Netbeheerder Enexis vraagt deelnemers hun panelen op piekmomenten tijdelijk te laten dimmen, in ruil voor een financiële vergoeding. Het is de grootste uitrol van het programma tot nu toe en markeert een verschuiving in de manier waarop netbeheerders omgaan met de groeiende druk op het elektriciteitsnet.
Hoe de Enexis Zonnedimmer werkt
De Zonnedimmer is een regeling waarmee Enexis het vermogen van aangesloten installaties op zonnige dagen tijdelijk kan terugschroeven. Dat gebeurt niet willekeurig: Enexis doet een gerichte afroep op momenten dat het stroomnet in een bepaald gebied dreigt te overbelasten. De panelen worden dan automatisch gedimd via de omvormer. Huishoudens hoeven daar zelf niets voor te doen.
De regeling is actief in delen van Groningen, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg. Dat zijn gebieden waar het laagspanningsnet op zonnige middagen regelmatig aan zijn limiet zit. Wanneer veel installaties tegelijk op vol vermogen stroom het net op sturen, kan de spanning lokaal te hoog oplopen. Door het vermogen van een groot aantal huishoudens gelijktijdig een fractie terug te brengen, blijft de spanning binnen veilige grenzen en worden storingen voorkomen.
Waarom netbeheerders naar flexibele oplossingen grijpen
Het Nederlandse elektriciteitsnet zit op veel plekken vol. Op zonnige dagen produceren miljoenen panelen tegelijk stroom, waardoor het net lokaal overbelast raakt. Netbeheerders werken aan verzwaring van kabels en transformatoren, maar dat kost jaren en miljarden euro’s. Flexibele oplossingen zoals de Zonnedimmer bieden op korte termijn verlichting zonder dat er een schep de grond in hoeft.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) eist dat netbeheerders sneller werk maken van het beter benutten van het bestaande net. Daar zijn bindende afspraken over gemaakt. De uitrol van de Zonnedimmer past in die opdracht. Door slim te dimmen in plaats van het net volledig af te sluiten voor teruglevering, blijft het meeste vermogen beschikbaar en wordt alleen de piek afgevlakt. Voor huishoudens maakt dat verschil: je verliest geen volledige opbrengst, maar een klein deel op de momenten dat het net het hardst onder druk staat.
Wat levert deelname aan de Zonnedimmer op?
Deelnemende huishoudens ontvangen een vergoeding van Enexis voor de momenten dat hun installatie wordt gedimd, zo meldt het bedrijf bij de bredere uitrol. De regeling is vrijwillig. Je kunt je aanmelden en je weer afmelden wanneer je wilt. Er zijn geen kosten of boetes aan verbonden.
Het dimmen gebeurt alleen op momenten van echte piekbelasting, niet continu. Op jaarbasis gaat het doorgaans om een beperkt aantal uren, verspreid over de zonnigste dagen van het jaar. Het verlies aan opbrengst is daardoor klein, terwijl de vergoeding een stukje extra inkomsten oplevert. De exacte hoogte van de vergoeding hangt af van het aantal afroepen en de duur van het dimmen in jouw gebied.
Technisch gezien moet je omvormer geschikt zijn voor aansturing op afstand. Veel moderne omvormers ondersteunen dit, maar bij oudere modellen is het niet altijd mogelijk. Of jouw installatie in aanmerking komt, kun je navragen bij Enexis.
Andere netbeheerders kijken mee
Enexis is niet de enige netbeheerder die naar dit soort oplossingen kijkt. Naarmate de druk op het net toeneemt door de groei van opwek en elektrificatie, onderzoeken ook andere partijen vergelijkbare regelingen. De verwachting is dat flexibel dimmen de komende jaren in meer regio’s beschikbaar wordt, zeker nu de ACM daar actief op aanstuurt. Voor huishoudens kan dit op termijn een vast onderdeel worden van de manier waarop het net wordt beheerd.
Wat betekent dit voor jou?
Woon je in het verzorgingsgebied van Enexis en heb je panelen op je dak? Dan kan deelname aan de Zonnedimmer financieel interessant zijn. Je levert een kleine bijdrage aan de stabiliteit van het stroomnet en krijgt daar geld voor terug. Controleer op de website van Enexis of jouw adres in aanmerking komt en welke vergoeding er tegenover staat. Het dimmen kost je weinig opbrengst, maar het helpt wel om het net in jouw wijk stabiel te houden. Zonder dit soort ingrepen kan overbelasting leiden tot storingen of beperkingen bij het terugleveren van stroom.