Slim laden maakt het mogelijk dat het Nederlandse stroomnet elf miljoen elektrische voertuigen aankan. Dat concludeert kennis- en innovatiecentrum ElaadNL in de Outlook Mobiliteit, die op dinsdag 9 juni is gepresenteerd. De totale stroomvraag van een volledig elektrisch wagenpark komt uit op bijna 52 terawattuur per jaar. Zonder slim laden loopt het net vast.
52 terawattuur: slim laden bepaalt of het past
In de Outlook Mobiliteit berekent ElaadNL wat er gebeurt wanneer alle personenauto’s, negentig procent van de bestelwagens en een groot deel van de vrachtwagens op stroom rijden. De opgetelde stroomvraag bedraagt bijna 52 terawattuur per jaar, ongeveer tien procent van de totale Nederlandse elektriciteitsvraag in 2050. Op jaarbasis is dat haalbaar. Het probleem zit niet in de hoeveelheid stroom, maar in het moment waarop al die voertuigen tegelijk willen laden. Als iedereen om zes uur ’s avonds de stekker erin steekt, krijgt het net het zwaar te verduren.
Avondpiek vormt het grootste risico
Het knelpunt ontstaat wanneer miljoenen Nederlanders tegelijk hun voertuig aan de lader hangen. Dat gebeurt nu vaak rond achttien uur, als mensen thuiskomen van werk. Op dat moment piekt het huishoudelijk stroomverbruik al door koken, de wasmachine en verlichting. Een extra laadpiek van honderdduizenden voertuigen tegelijk maakt het stroomnet kwetsbaar. Een denktank waarschuwde deze week: stop vandaag nog met het opladen van je stekkerauto in de avond. Volgens een analyse van Energeia is verdere groei van de laadinfrastructuur mogelijk ondanks de huidige netcongestie, maar alleen als het laden slim wordt aangestuurd. In sommige wijken treden nu al problemen op wanneer meerdere huishoudens tegelijk hun voertuig laden.
Hoe werkt slim laden in de praktijk?
Bij slim laden kiest de laadpaal of wallbox automatisch het beste moment om de accu te vullen. Je geeft via een app aan hoe laat je voertuig vol moet zijn, en het systeem plant de laadsessie op momenten dat het net weinig belast is. Dat is doorgaans ’s nachts tussen middernacht en zes uur ’s ochtends, of midden op de dag wanneer er veel opwek is uit zon en wind.
Veel moderne wallboxen ondersteunen slim laden al standaard. De functie werkt het beste in combinatie met een dynamisch energiecontract, omdat je dan automatisch laadt op de uren met de laagste stroomprijs. Dat scheelt geld en ontlast het lokale net. Sommige wallboxen sturen het laadvermogen bij op basis van het actuele stroomverbruik in je woning. Zo voorkom je dat de hoofdzekering eruit springt wanneer je tegelijk kookt, de vaatwasser draait en het voertuig laadt.
Niet elke laadpaal ondersteunt slim laden. Oudere modellen laden met een vast vermogen zodra je de stekker insteekt, zonder rekening te houden met het net of de stroomprijs. Bij de aanschaf van een nieuwe wallbox is het verstandig te letten op OCPP-ondersteuning (Open Charge Point Protocol). Dat protocol zorgt ervoor dat de laadpaal kan communiceren met je energieleverancier of een slim laadplatform.
Tijd winnen voor het stroomnet
Netcongestie is nu al een probleem in grote delen van Nederland. Netbeheerders investeren miljarden in uitbreiding, maar nieuwe kabels en transformatorstations kosten jaren om aan te leggen. Als steeds meer huishoudens een elektrisch voertuig kopen en standaard in de avondspits laden, neemt de druk op lokale netten verder toe. Slim laden koopt tijd en voorkomt dat er op korte termijn extra beperkingen nodig zijn. Uit de Outlook Mobiliteit blijkt dat slim laden de piekvraag aanzienlijk kan verlagen, waardoor de bestaande infrastructuur langer meegaat.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je een elektrisch voertuig of overweeg je er een te kopen, controleer dan of je wallbox slim laden ondersteunt en stel een laadschema in. Vermijd bij voorkeur het tijdslot tussen zeventien en eenentwintig uur, wanneer het net het zwaarst belast is. Heb je een dynamisch energiecontract, dan profiteer je dubbel: lagere kosten en minder druk op het net. Volgens ElaadNL is elf miljoen elektrische voertuigen op het Nederlandse stroomnet haalbaar. Maar dan moet slim laden wel de norm worden, niet de uitzondering.