Het EU CO2-plafond voor verwarming en transport komt op maximaal 45 euro per ton. Het Europees Parlement en de Europese Raad bereikten deze week een akkoord over de prijsbegrenzing binnen het nieuwe emissiehandelssysteem ETS2. Dat systeem legt vanaf 2027 een CO2-prijs op brandstoffen die je gebruikt om je woning te verwarmen.
Wat is het EU CO2-plafond precies?
Het Europese emissiehandelssysteem kent nu twee pijlers. Het bestaande ETS1 geldt al jaren voor de zware industrie en de elektriciteitssector. ETS2 is nieuw en richt zich op twee sectoren die tot nu toe buiten schot bleven: gebouwen en wegvervoer. Leveranciers van aardgas, stookolie en benzine moeten straks emissierechten aankopen voor de CO2 die hun producten bij verbranding uitstoten. Die kosten worden doorberekend aan de eindgebruiker, dus ook aan jou als huiseigenaar die met gas verwarmt.
Het akkoord dat het Parlement en de Raad deze week sloten, draait om de zogenoemde marktstabiliteitsreserve. Dat is een reservepot met extra emissierechten. Zodra de CO2-prijs richting 45 euro per ton kruipt, komen er rechten uit die reserve op de markt. Het grotere aanbod drukt de prijs weer omlaag. In eerdere voorstellen was die reserve kleiner en minder slagvaardig. Onder druk van lidstaten die vrezen voor hoge kosten voor burgers, is de rol van de reserve nu flink opgeschroefd.
Hoeveel duurder wordt je gas door het EU CO2-plafond?
Een CO2-prijs van 45 euro per ton vertaalt zich naar een opslag van ongeveer 8 cent per kubieke meter aardgas. Bij een gemiddeld verbruik van 1.200 kubieke meter per jaar komt dat neer op een meerprijs van circa 96 euro op jaarbasis. Gebruik je minder gas, bijvoorbeeld doordat je woning goed geïsoleerd is, dan betaal je navenant minder. In een slecht geïsoleerde woning met een hoger verbruik kan de extra kostenpost oplopen tot rond de 150 euro per jaar.
Doordat het EU CO2-plafond nu formeel is vastgelegd, weet je vooraf wat de maximale extra kosten zijn. Een onverwachte piek tot ver boven de 45 euro per ton, zoals sommige analisten vreesden, is daarmee van de baan. Of de CO2-prijs daadwerkelijk 45 euro bereikt, hangt af van de markt. In de eerste jaren kan de prijs lager uitvallen, zeker als het aanbod aan emissierechten ruim is.
Klimaatraden trekken aan de bel
Niet iedereen juicht het stevige prijsplafond toe. Europese klimaatraden uit onder meer Denemarken, Finland, Duitsland en Nederland riepen in een gezamenlijke brief op om het emissiehandelssysteem niet af te zwakken. De Nederlandse Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) ondertekende mee. Volgens de raden ondermijnt een te laag prijsplafond de financiële prikkel om van gas af te stappen. Een hogere CO2-prijs maakt alternatieven zoals volledig elektrisch verwarmen namelijk financieel aantrekkelijker.
Intussen investeert Europa recordbedragen in schone energie, al moet de eigen maakindustrie daar nog flink in meegroeien. Dat bleek deze week op een conferentie van onderzoeksbureau BloombergNEF in Amsterdam, waar ceo Albert Cheung de stand van zaken presenteerde. De spanning tussen betaalbaarheid voor burgers en klimaatambitie blijft een politiek strijdpunt in Brussel.
Wat betekent dit voor jou?
Vanaf 2027 betaal je via je gasfactuur mee aan het Europese emissiehandelssysteem. Het goede nieuws: dankzij het EU CO2-plafond is de maximale meerprijs begrensd op 45 euro per ton. Bij gemiddeld gasverbruik komt dat neer op hooguit 96 euro per jaar. Overweeg je om je woning beter te isoleren of elektrisch te verwarmen, dan loont dat straks extra. Je bespaart niet alleen op je gasverbruik, maar ook op de CO2-prijs die daar vanaf volgend jaar aan vastzit. Wacht je liever af, dan weet je in elk geval dat de stijging een duidelijk plafond kent.