De aardbevingsschade in Groningen is opnieuw inzet van een juridische krachtmeting tussen de Staat en de NAM. De rechter deed maandag 15 juni uitspraak in een geschil dat over honderden miljoenen euro’s gaat: wie draait er op voor de kosten van de schade door tientallen jaren gaswinning? Het antwoord is niet eenduidig, want de Staat krijgt op het ene punt gelijk maar verliest op het andere.
Aardbevingsschade Groningen: wie betaalt de rekening?
De kern van de zaak draait om de manier waarop de Nederlandse Staat de kosten van de aardbevingsschade doorberekent aan de NAM. Nadat de overheid de schadeafhandeling in publieke handen nam, legde zij de rekening neer bij het bedrijf dat het gas uit de Groningse bodem won. De NAM betwistte die rekenmethode en stapte naar de rechter.
De rechter gaf de Staat op dit punt gelijk: de methode waarmee de aardbevingsschade wordt doorbelast, is correct. Dat meldde vakblad Energeia maandag. De NAM blijft daarmee verplicht om haar deel van de rekening te betalen voor het herstel van duizenden beschadigde huizen in het aardbevingsgebied.
Waardedaling onverkochte huizen niet te berekenen
Op een ander punt verloor de Staat juist. De rechter oordeelde dat de waardedaling van onverkochte huizen in het bevingsgebied niet met de huidige berekeningsmethode vastgesteld kan worden. Het probleem: zolang een woning niet daadwerkelijk verkocht is, valt niet objectief vast te stellen hoeveel waarde het huis precies verloren heeft door de bevingen. Dat maakt het doorbelasten van die kosten aan de NAM juridisch kwetsbaar.
Dit deel van het vonnis kan grote financiële gevolgen hebben. Volgens Energeia zou het kunnen leiden tot een “substantiële terugbetaling” aan de NAM. Het exacte bedrag is nog niet bekend, maar het gaat mogelijk om tientallen miljoenen euro’s. De kans bestaat dat de Staat een fors bedrag moet terugstorten aan het bedrijf dat jarenlang profiteerde van de gaswinning en verantwoordelijk wordt gehouden voor de aardbevingsschade in Groningen.
Miljarden uit de Groningse bodem
Het geschil past in een lange reeks juridische procedures rond de gaswinning in Groningen. De NAM, een joint venture van Shell en ExxonMobil, verdiende decennialang miljarden aan een van de grootste gasvelden van Europa. Toen de aardbevingen in kracht en frequentie toenamen en de schade aan duizenden huizen opliep, greep de overheid in. De gaswinning werd stapsgewijs afgebouwd en is in 2023 definitief gestopt.
De kosten van het schadeherstel lopen intussen fors op. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) heeft tienduizenden claims behandeld van bewoners met scheuren in muren, verzakte funderingen en kapotte leidingen. De totale rekening voor versterkingsoperaties, schadevergoedingen en waardedaling loopt in de miljarden. De financiering daarvan blijft een strijdpunt: de NAM probeert via de rechter haar verplichtingen te beperken, terwijl de Staat zo veel mogelijk kosten wil verhalen op het bedrijf.
Wat betekent dit voor jou?
Woon je in het Groningse aardbevingsgebied, dan verandert er door deze uitspraak niets aan je recht op schadevergoeding. De route om schade te melden via het IMG blijft gewoon open. Heb je nog geen claim ingediend terwijl je wel schade hebt? Dan is het verstandig om dat alsnog te doen. De juridische strijd tussen Staat en NAM is nog lang niet voorbij, en toekomstige uitspraken kunnen de situatie veranderen.
Ook als je niet in Groningen woont, gaat deze zaak je aan. Een eventuele terugbetaling aan de NAM komt uit de staatskas, en dat is belastinggeld. De uitspraak laat zien dat de financiële afwikkeling van tientallen jaren gaswinning nog lang niet klaar is, en dat er meer rechtszaken zullen volgen. Voor huiseigenaren in heel Nederland geldt: wat er in de Groningse ondergrond gebeurde, heeft gevolgen die tot in je portemonnee reiken.