Brand in meterkast komt in Nederland steeds vaker voor: in 2025 werden er meer dan drie per week geregistreerd, tegen twee per week vijf jaar geleden. Dat blijkt uit cijfers die energieadviseur Krado en branchevereniging Techniek Nederland maandag hebben gepubliceerd. De stijging hangt direct samen met de toestroom van zware elektrische installaties in woningen, waarbij de aansluiting niet altijd vakkundig verloopt.
Brand in meterkast: van twee naar drie per week
Een stijging van twee naar meer dan drie meterkasten per week die vlam vatten, betekent een toename van meer dan vijftig procent in vijf jaar. Krado en Techniek Nederland wijzen erop dat de oorzaken bijna altijd te herleiden zijn tot oververhitting of kortsluiting door slecht uitgevoerd installatiewerk. Kabels die niet correct zijn gestript, groepen die verkeerd worden aangesloten, of zekeringen die niet zijn aangepast aan een hogere belasting: elk van die fouten kan uiteindelijk tot brand leiden.
De organisaties benadrukken tegenover Energeia dat de timing geen toeval is. Het aantal branden loopt gelijk op met de versnelling van de energietransitie in de woningbouw. Steeds meer huishoudens laten op relatief korte tijd een warmtepomp én een laadpaal aansluiten. Die combinatie vraagt een piekbelasting die veel oudere meterkasten simpelweg niet aankunnen.
Combinatie van installaties vergroot het risico
Een warmtepomp of laadpaal apart is bij een vakkundig uitgevoerde installatie niet per se gevaarlijk. Het probleem ontstaat vaker bij de optelsom. Wie in twee of drie jaar meerdere zware verbruikers laat aansluiten, heeft doorgaans te maken met verschillende installateurs die elk hun eigen klus doen. Niemand hoeft een fout te maken, maar de combinatie van alle aansluitingen samen kan de meterkast alsnog overbelasten als niemand het totaalplaatje bewaakt.
Techniek Nederland agendeert dit bij brancheorganisaties en politiek. Meer integrale beoordeling van de elektrische situatie in een woning is nodig, ook als het gaat om een enkele nieuwe installatie. Wie een warmtepomp laat plaatsen, heeft er baat bij dat de elektricien ook de bestaande meterkast en bedrading beoordeelt, niet alleen zijn eigen aansluiting.
Oudere woningvoorraad is extra kwetsbaar
Een groot deel van de Nederlandse woningvoorraad stamt uit de jaren zestig, zeventig en tachtig. De elektrische installaties in die woningen zijn ontworpen voor het stroomverbruik van destijds, met een gemiddeld huishoudelijk pakket van een paar honderd watt aan apparaten. Een moderne woning met warmtepomp, laadpaal en inductiekookplaat kan bij piekgebruik tien keer zoveel vermogen vragen. Meterkasten die daarvoor niet zijn gedimensioneerd, lopen een reëel risico op oververhitting.
Elektrotechnische keuringen zijn in Nederland niet wettelijk verplicht voor particuliere woningen, maar de branche adviseert al langer om de installatie eens in de vijf tot tien jaar te laten controleren. Zeker na het plaatsen van nieuwe zware apparatuur is zo’n inspectie het overwegen waard. Praktische informatie over wat er bij een installatie komt kijken, vind je bij Milieu Centraal.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je de afgelopen jaren een warmtepomp of laadpaal laten aansluiten? Bekijk dan eens kritisch je meterkast. Ruikt het er geregeld verbrand, voelt de kast warm aan, of is de bedrading verouderd en onoverzichtelijk? Laat in dat geval een gecertificeerde elektricien langskomen voor een inspectie. Kies bij iedere nieuwe installatie bewust voor een vakbedrijf dat ook de bestaande elektrische situatie beoordeelt. Dat is de meest directe manier om de kans op brand in de meterkast thuis te verkleinen.