Wat zijn ETS2 en de bijmengplicht voor groen gas?
Twee nieuwe maatregelen verhogen de komende jaren de kosten voor het leveren van gas in Nederland. De eerste is ETS2, het nieuwe Europese emissiehandelssysteem voor gebouwen en transport. Dit systeem, dat naar verwachting in 2027 van kracht wordt, verplicht leveranciers van aardgas om CO2-rechten aan te kopen voor de uitstoot die vrijkomt bij het stoken van dat gas. Hoe meer gas een huishouden gebruikt, hoe meer rechten de leverancier moet kopen. Die kosten worden uiteindelijk verwerkt in de gasprijs.
De tweede maatregel is de bijmengplicht: een Nederlandse verplichting waarbij energiebedrijven steeds meer groen gas, zoals biomethaan, moeten bijmengen in het reguliere gasnet. Groen gas is duurzamer dan fossiel aardgas maar ook aanzienlijk duurder in productie. Naarmate het bijmengpercentage stijgt, lopen de inkoopkosten voor leveranciers op. Samen vormen ETS2 en de bijmengplicht een forse verwachte kostenstijging, en een deel van de leveranciers wilde die al bij lopende klanten in rekening brengen.
Vaste energiecontract en ETS2: ACM trekt een duidelijke grens
De Autoriteit Consument en Markt maakt in de brief aan de energiesector helder dat dit niet is toegestaan. Een vast energiecontract betekent dat de prijs voor de gehele overeengekomen looptijd vaststaat. Een leverancier die bewust een vast tarief aanbiedt, neemt daarmee het risico op zich dat zijn eigen kosten tijdens die looptijd stijgen, ook door veranderende regelgeving. Dat risico is onderdeel van het aanbod. ACM koppelt daar handhaving aan: leveranciers die toch overgaan tot een tussentijdse verhoging riskeren optreden van de toezichthouder.
ACM maakt hiermee een einde aan een discussie die al enige tijd speelt in de sector. De opkomst van ETS2 zette leveranciers aan het nadenken over hoe zij de verwachte kostenstijging kunnen spreiden. Bestaande vaste contracten leken daarvoor een aantrekkelijke route. Nu die route is afgesloten, zullen leveranciers hun strategie moeten herzien. De verwachting is dat nieuwe contracten die na 2027 worden afgesloten, een hogere basisprijs voor gas bevatten om de ETS2-kosten te verwerken.
Wanneer mag het tarief wél stijgen?
De uitspraak van ACM geldt uitsluitend voor lopende contracten. Als jouw vaste contract afloopt, verandert de situatie. Bij het afsluiten van een nieuw contract mag een leverancier de hogere kosten van ETS2 en de bijmengplicht wél meenemen in de prijs. Dat zal naar alle waarschijnlijkheid ook gaan gebeuren. Naarmate 2027 nadert, worden nieuwe tarieven voor gas hoger. Wie nu een vast contract heeft, is voor de resterende looptijd beschermd. Daarna begint een nieuw tijdperk voor energieprijzen, en loont het om ruim op tijd te vergelijken wat beschikbaar is.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je een vast energiecontract en ontvang je een aankondiging van je leverancier over een tussentijdse verhoging vanwege ETS2 of de bijmengplicht? Dan hoef je daarmee niet akkoord te gaan. Verwijs naar de uitspraken van ACM en stuur een bezwaar. Komt je leverancier niet terug op het besluit, dan kun je een klacht indienen bij de Geschillencommissie Energie. Loopt jouw contract binnenkort af, vergelijk dan nu al de beschikbare aanbiedingen, want tarieven na 2027 zullen structureel hoger liggen. Informatie over ETS2 en de gevolgen voor huishoudens vind je op de website van de Rijksoverheid. Voor onafhankelijk advies over het kiezen van een energiecontract is MilieuCentraal een betrouwbare bron.