Bouwsector verzuim: onnodig lang thuiszitten kost bijna 7.500 arbeidsplaatsen
Het gaat hier niet om normale, kortdurende ziektemeldingen. De nieuwe praktijkcijfers wijzen op onnodig langdurig verzuim: medewerkers die langer thuisblijven dan medisch gezien noodzakelijk is. Dit patroon herhaalt zich jaar na jaar, met als resultaat dat de sector effectief de capaciteit van bijna 7.500 fulltime medewerkers per jaar verliest. Dat is een forse klap voor een branche die al te maken heeft met een grote vraag en te weinig beschikbare vakmensen.
Nederland heeft de ambitie om in de komende jaren honderdduizenden woningen te verduurzamen. Dat vraagt om een groot aantal vakspecialisten voor het plaatsen van warmtepompen, het aanbrengen van isolatie en het aanpassen van ventilatiesystemen. De vraag is structureel hoog, terwijl de aanwas van nieuwe technici achterblijft. Langdurig verzuim maakt dit gat nog groter.
Nieuw instroomtraject voor monteurs in Amsterdam
Vanuit de sector worden stappen gezet. Branchevereniging NVKL start samen met opleidingsinstituut Technoord en het ROC van Amsterdam een nieuw instroomtraject voor assistent-monteurs in de koude- en klimaatbranche. Via een kortere, praktijkgerichte opleiding wil NVKL sneller mensen klaar stomen voor werk in de technische sector. De focus ligt voorlopig op de Amsterdamse regio, waar de vraag naar vakmensen bijzonder groot is. Voor andere regio’s zijn vergelijkbare initiatieven nog schaars, al werken meerdere brancheorganisaties aan nieuwe opleidingsroutes.
Een dergelijk initiatief is positief, maar heeft een beperking: een assistent-monteur die nu begint, is pas over een of twee jaar volledig inzetbaar op de werkvloer. Het verzuimprobleem vraagt intussen om een andere aanpak: betere begeleiding bij ziekte, vroege interventie en aandacht voor de duurzame inzetbaarheid van bestaande medewerkers. Nieuwe aanwas lost het probleem niet op korte termijn op.
Oplopende prijzen en wachttijden bij energierenovaties
De gevolgen voor huiseigenaren zijn concreet. In een krappe markt hoeven aannemers en technici geen scherpe tarieven te hanteren. De combinatie van een hoge vraag, beperkte capaciteit en oplopend verzuim zorgt ervoor dat prijzen voor verbouwingen stijgen en wachttijden toenemen. Materiaalkosten spelen ook een rol: door verstoringen in aanvoerketens en gestegen grondstofprijzen zijn de kosten voor isolatiemateriaal en technische componenten de afgelopen jaren omhooggegaan. De krappe arbeidsmarkt versterkt dit effect.
Subsidies voor verduurzaming worden jaarlijks aangepast. De ISDE voor warmtepompen en isolatieproducten is nu nog beschikbaar, maar bedragen en voorwaarden kunnen elk jaar veranderen. Op de ISDE-pagina van RVO vind je actuele informatie over wat er op dit moment beschikbaar is.
Wat betekent dit voor jou?
Plan je energierenovatie zo vroeg mogelijk. Door de personeelsproblemen in de bouwsector lopen agenda’s vol en kunnen wachttijden oplopen tot meerdere maanden. Vraag offertes op bij verschillende vakspecialisten in jouw regio, vraag bij eerste contact altijd naar de actuele wachttijd, en reserveer een startdatum zodra je een betrouwbare partij hebt gevonden. Wie dit uitstelt, heeft minder keuze en betaalt mogelijk meer. De nieuwe opleidingsroutes zijn een stap in de goede richting, maar lossen de schaarste aan vakmensen pas op langere termijn op.