Subsidie voor verduurzaming van woningen belandt te vaak bij de rijkste huishoudens. Dat stelt minister Van Veldhoven in een verklaring die vandaag door Solar & Storage Magazine is gepubliceerd. Volgens de minister moeten bestaande regelingen beter aansluiten bij de financiële mogelijkheden van de gemiddelde huiseigenaar, want nu gaat het geld te vaak naar de top van de inkomensladder.
Subsidie verduurzaming: wie profiteert het meest?
De ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) en de SEEH (Subsidie Energiebesparing Eigen Huis) staan formeel voor elke woningeigenaar open. In de praktijk zijn het voornamelijk huishoudens met hogere inkomens die van deze regelingen gebruikmaken. De reden is niet ingewikkeld: je moet de investering eerst zelf betalen en pas daarna de subsidie aanvragen. Voor een warmtepomp gaat het al snel om bedragen van acht- tot twintigduizend euro. Wie dat bedrag niet voor handen heeft, ziet af van de aanvraag. Eigenaren van grotere, vrijstaande woningen halen ook meer subsidie op dan bewoners van kleine rijtjeswoningen, simpelweg omdat ze meer oppervlak hebben voor zonnepanelen en meer vierkante meters isolatie. Het subsidiebedrag volgt het geïnstalleerde vermogen, niet het inkomen van de aanvrager. CBS-cijfers bevestigen dit patroon ook buiten de woningsector: elektrische auto’s zijn in Nederland nog altijd bijna uitsluitend in bezit van de rijkste huishoudens. Dat bredere beeld maakt het statement van de minister relevant voor meer dan alleen de woning-subsidiepot.
Aanpassingen in de aanpak
Minister Van Veldhoven roept op tot een aanpak die lagere en middeninkomens beter bereikt. Welke wijzigingen er concreet op tafel liggen, is nog niet in detail bekendgemaakt. Al langer circuleren er in beleidskringen diverse opties: inkomensafhankelijke subsidiebedragen zodat wie minder verdient een hogere tegemoetkoming krijgt, directe korting bij de installateur zodat je de investering niet hoeft voor te financieren, en verbeterde communicatie over bestaande regelingen die nu te weinig bekend zijn bij de doelgroep die er het meest baat bij heeft. Subsidieaanvragen vragen kennis van procedures en papierwerk, en die kennis is ongelijk verdeeld. Wie niet gewend is aan overheidscorrespondentie, loopt een aanvraag vaker mis. Het patroon speelt ook buiten de consumentensubsidies. Energeia signaleert dat lokale energieprojecten en coöperatieve initiatieven structureel meer moeite hebben met subsidies binnenhalen dan grootschalige private partijen. Die analyse wijst in dezelfde richting als die van de minister: de verdeling van energiegeld werkt onvoldoende als hefboom voor de mensen die de meeste ondersteuning nodig hebben.
Subsidie verduurzaming aanvragen: wat kun je nu al doen?
De regels zijn op dit moment nog niet gewijzigd. De ISDE-regeling via RVO staat open voor eigenaren van een bestaande koopwoning. De hoogte van de subsidie hangt af van het type installatie en het vermogen, niet van je inkomen. Wie een warmtepomp, zonneboiler of isolatiemaatregel wil aanvragen, kan dat nu al doen. Houd rekening met het volgende: de jaarlijkse ISDE-pot raakt elk jaar sneller uitgeput en per 2027 dalen de subsidiebedragen. Wachten kost je geld. Check ook de regelingen van jouw gemeente of provincie. Sommige gemeenten bieden aanvullende subsidies of leningen aan die bovenop de nationale regeling komen, maar die worden slecht bekendgemaakt. Een simpele zoekactie op de website van jouw provincie of een gesprek met het lokale energieloket kan een aanzienlijk verschil maken in wat je uiteindelijk terugkrijgt.
Wat betekent dit voor jou?
De minister zet met haar uitspraken druk op een systeem dat al jaren meer oplevert voor wie toch al meer heeft. Of dat snel verandert, is afwachten: beleidswijzigingen kosten tijd en politieke wil. Tot die tijd zijn de bestaande subsidies er nog, maar ze worden elk jaar minder royaal. Informeer je goed, vraag meerdere offertes op, en laat je niet afschrikken door de administratieve rompslomp. Wie nu handelt, pakt de subsidie die straks misschien niet meer in dezelfde vorm beschikbaar is.