De afbouw salderingsregeling zonnepanelen is in volle gang, en veel huiseigenaren vragen zich af wat dat voor hun portemonnee betekent. Jarenlang was het simpel: stroom die je opwekte maar niet direct gebruikte, draaide je meter letterlijk terug. Die tijd is voorbij. Vanaf 2027 wordt salderen volledig afgeschaft en mag je nog maar een deel van je teruggeleverde stroom wegstrepen tegen je verbruik. Wat betekent dat concreet? Is het nog slim om zonnepanelen te kopen? En hoe haal je na de afbouw van de salderingsregeling toch het maximale uit je investering? Ik deel mijn ervaringen uit zeven jaar buitendienst en geef je een eerlijk antwoord.
Wat is de afbouw salderingsregeling zonnepanelen precies?
Even de basis. De salderingsregeling liet je toe om opgewekte stroom die je aan het net leverde, weg te strepen tegen stroom die je afnam. Wekte je overdag 10 kWh op en gebruikte je ’s avonds 10 kWh, dan was je netto verbruik nul. Je betaalde niets extra’s voor die avondstroom.
Die regeling wordt nu stapsgewijs afgebouwd. In 2025 mag je nog 64% van je teruggeleverde stroom salderen. In 2026 wordt dat 55%. En in 2027 stopt het helemaal. Vanaf dan krijg je voor stroom die je teruglevert een zogenaamde terugleververgoeding van je energieleverancier. Die vergoeding ligt fors lager dan wat je betaalt voor stroom die je afneemt.
Op de website van de Rijksoverheid vind je de officiële planning. Het komt erop neer dat je na 2027 voor teruggeleverde stroom zo’n 5 tot 8 cent per kWh krijgt, terwijl je voor afname al snel 25 tot 35 cent betaalt. Dat verschil maakt het minder aantrekkelijk om stroom terug te leveren. Maar het maakt het juist veel aantrekkelijker om je eigen stroom zelf te gebruiken.
Waarom de afbouw salderingsregeling zonnepanelen niet het einde is
Ik hoor het vaak bij klanten: “Als salderen verdwijnt, heeft het toch geen zin meer?” Dat is een misverstand. Laat me uitleggen waarom.
Ten eerste: elke kilowattuur die je opwekt en direct verbruikt, bespaar je nog steeds de volle stroomprijs. Stel, je betaalt 30 cent per kWh. Elke kWh die je panelen opwekken terwijl je wasmachine draait, je boiler warm water maakt of je warmtepomp aanstaat, bespaar je 30 cent. Dat verandert niet door de afbouw van de salderingsregeling.
Het tweede punt: zonnepanelen zijn de afgelopen jaren flink goedkoper geworden. Waar je in 2018 nog zo’n 1.400 euro per paneel betaalde (inclusief installatie), lig je nu rond de 350 tot 500 euro per paneel. Een compleet systeem van tien panelen kost tegenwoordig tussen de 4.000 en 6.000 euro. De investering is veel kleiner geworden.
Het derde punt is misschien wel het belangrijkste. De stroomprijs gaat op de lange termijn waarschijnlijk niet dalen. Netbeheerkosten stijgen, energiebelasting blijft hoog, en de vraag naar elektriciteit groeit door warmtepompen en elektrische auto’s. Hoe hoger de stroomprijs, hoe meer je bespaart met eigen opwek.
Rekenvoorbeeld: wat levert een zonnepanelensysteem op na de afbouw?
Laten we een concreet voorbeeld doorrekenen. Neem een gemiddeld huishouden met tien panelen die samen 4.000 kWh per jaar opwekken. Het huishouden verbruikt 3.500 kWh per jaar.
Zonder slim verbruik gebruik je ongeveer 30% van je opgewekte stroom direct. Dat is 1.200 kWh. De overige 2.800 kWh lever je terug aan het net. Met de huidige salderingsregeling (2025, 64% salderen) kun je 1.792 kWh daarvan nog wegstrepen. Na volledige afbouw krijg je voor die 2.800 kWh alleen een terugleververgoeding van pakweg 7 cent per kWh.
Situatie met salderen (2025): je bespaart 1.200 kWh directe besparing (360 euro) plus 1.792 kWh gesaldeerd (538 euro) plus 1.008 kWh terugleververgoeding (71 euro). Totaal: circa 969 euro per jaar.
Situatie zonder salderen (vanaf 2027): 1.200 kWh directe besparing (360 euro) plus 2.800 kWh terugleververgoeding (196 euro). Totaal: circa 556 euro per jaar.
Dat is een verschil van ruim 400 euro. Vervelend? Ja. Maar met een investering van 5.000 euro verdien je je panelen in negen jaar terug, en daarna is het puur winst. Panelen gaan makkelijk 25 jaar mee. Dat zijn zestien jaar lang 556 euro per jaar, ofwel bijna 9.000 euro netto besparing over de levensduur. En dan reken ik nog met de huidige stroomprijs.
Meer eigen stroom zelf gebruiken: de sleutel na afbouw salderingsregeling zonnepanelen
De rekensom hierboven laat zien dat directe besparing het meest oplevert. Logisch: 30 cent besparen is beter dan 7 cent terugleververgoeding. De kunst is om zo veel mogelijk van je eigen opgewekte stroom te gebruiken op het moment dat je panelen draaien. In de energiewereld noemen we dat eigenverbruik of zelfconsumptie.
Bij de meeste huishoudens ligt het eigenverbruik zonder aanpassingen rond de 25 tot 35%. Met een paar slimme ingrepen kun je dat optrekken naar 50 tot 70%. En met een thuisbatterij zelfs naar 80 tot 90%. Hoe meer je zelf verbruikt, hoe minder je merkt van de afbouw salderingsregeling zonnepanelen.
Strategie 1: verschuif je verbruik naar overdag
Dit is de simpelste en goedkoopste aanpassing. Zet je wasmachine aan als de zon schijnt. Laat je vaatwasser overdag draaien in plaats van ’s avonds. Programmeer je boiler zodat die rond het middaguur opwarmt. Deze aanpassingen kosten niets en kunnen je eigenverbruik met 10 tot 15 procentpunt verhogen.
Ik was vorig jaar bij een klant in Amersfoort die een simpele kookwekker op zijn aanrecht had staan. Elke dag om half twaalf ging die af, en dan zette hij de wasmachine aan, draaide de vaatwasser en laadde zijn e-bike op. “Mijn vrouw noemt het mijn zonne-ritueel,” zei hij lachend. Zijn eigenverbruik was gestegen van 28% naar 42%.
Veel moderne apparaten hebben een uitgestelde starttijd. Gebruik die functie. Een warmtepompboiler of een boiler met een timer is ook een slimme zet. Warm water opslaan is in feite gratis energieopslag.
Strategie 2: een thuisbatterij als opslag voor zonnestroom
Een thuisbatterij slaat overdag je overschot op en geeft die stroom ’s avonds weer af. Het is de meest effectieve manier om je eigenverbruik te verhogen. Met een batterij van 5 tot 10 kWh kun je je zelfconsumptie optrekken naar 70 tot 90%. Dat maakt de impact van de afbouw salderingsregeling zonnepanelen een stuk kleiner.
De prijzen van thuisbatterijen dalen snel. Waar je in 2022 nog 8.000 tot 12.000 euro betaalde voor een batterij van 10 kWh, liggen de prijzen nu tussen 4.000 en 7.000 euro. Merken als BYD, Huawei en SolarEdge bieden betrouwbare systemen. Op Milieu Centraal vind je onafhankelijke informatie over thuisbatterijen.
Een rekenvoorbeeld. Zonder batterij lever je 2.800 kWh terug tegen 7 cent. Dat levert 196 euro op. Met een batterij van 8 kWh verschuif je zo’n 2.000 kWh van teruglevering naar eigenverbruik. Die 2.000 kWh bespaar je tegen het volle tarief: 600 euro. De overige 800 kWh lever je nog terug: 56 euro. Totaal met batterij: 1.200 kWh direct (360 euro) plus 2.000 kWh via batterij (600 euro) plus 800 kWh terug (56 euro) = 1.016 euro. Dat is bijna het dubbele van de situatie zonder batterij.
Bij een batterijprijs van 5.500 euro verdien je die investering in vijf tot zes jaar terug. En een goede batterij gaat tien tot vijftien jaar mee. Het is een investering die zichzelf ruimschoots terugbetaalt, zeker nu de salderingsregeling verdwijnt.
Strategie 3: elektrisch rijden op zonnestroom
Heb je een elektrische auto of overweeg je er een? Dan heb je een uitstekende manier om je eigen zonnestroom te benutten. Een elektrische auto heeft een batterij van 40 tot 80 kWh. Als je overdag thuis laadt, gebruik je je zonnestroom direct.
Met een slimme laadpaal stel je in dat de auto alleen laadt als je panelen genoeg produceren. Dat scheelt enorm. Rijden op eigen stroom kost je effectief niets extra’s, terwijl laden uit het net al snel 8 tot 12 euro per 100 kilometer kost.
Ik ken een stel in Breda dat een Hyundai Kona rijdt en tien zonnepanelen op het dak heeft. Ze werken allebei twee dagen per week thuis en laden dan de auto op. Hun jaarlijkse brandstofkosten zijn gedaald van 2.200 euro (benzine) naar minder dan 400 euro. De zonnepanelen en de auto versterken elkaar, en de afbouw salderingsregeling zonnepanelen maakt die combinatie alleen maar aantrekkelijker.
Strategie 4: een warmtepomp combineren met zonnepanelen
Een warmtepomp draait op elektriciteit. Als je die elektriciteit van je eigen dak haalt, verlaag je je verwarmingskosten drastisch. Een hybride warmtepomp gebruikt je zonnestroom om je woning te verwarmen en schakelt alleen naar gas als het echt koud wordt.
Wat veel mensen niet weten: een warmtepomp werkt het best in het voor- en najaar, precies wanneer je zonnepanelen goed produceren. In maart, april, september en oktober heb je vaak genoeg zon om je warmtepomp grotendeels op eigen stroom te laten draaien. Volgens de Consumentenbond kan een hybride warmtepomp tot 60% op je gasverbruik besparen.
De combinatie zonnepanelen plus warmtepomp verhoogt je eigenverbruik flink. Je trekt stroom naar je verwarming in plaats van het net in te sturen tegen een lage vergoeding. Dat is precies de mentaliteitsomslag die nodig is na het verdwijnen van de salderingsregeling: denk niet in terugleveren, denk in zelf verbruiken.
Dynamische energiecontracten en de afbouw salderingsregeling zonnepanelen
Een dynamisch energiecontract laat je profiteren van uurprijzen op de energiemarkt. Op zonnige middagen daalt de stroomprijs soms naar nul of wordt zelfs negatief. Op die momenten is terugleveren sowieso niet aantrekkelijk. Maar ’s avonds en ’s ochtends, als de vraag hoog is, betaal je meer.
Met een thuisbatterij en een dynamisch contract kun je slim handelen. Sla goedkope stroom op (of je eigen zonnestroom) en gebruik die als de prijs hoog is. Sommige energieleveranciers bieden apps die dit automatisch regelen.
Let op: een dynamisch contract is niet voor iedereen geschikt. Als je je verbruik niet kunt of wilt aanpassen aan wisselende prijzen, ben je beter af met een vast contract. Maar als je flexibel bent en een thuisbatterij hebt, kan een dynamisch contract de besparing na de afbouw van de salderingsregeling zonnepanelen verder vergroten.
Veelgemaakte fouten bij de overstap na salderen
In mijn werk zie ik regelmatig dat mensen verkeerde keuzes maken uit paniek over het einde van de salderingsregeling. Hier zijn de meest voorkomende fouten.
Fout 1: te veel panelen kopen. Sommige installateurs adviseren 20 of meer panelen om “zoveel mogelijk op te wekken”. Maar als je geen thuisbatterij hebt en overdag niet thuis bent, lever je het overgrote deel terug tegen een lage vergoeding. Beter: stem het aantal panelen af op je werkelijke verbruik en je mogelijkheden om eigenverbruik te verhogen.
Fout 2: wachten tot de salderingsregeling helemaal weg is. Elk jaar dat je wacht, mis je besparing. De panelen worden niet significant goedkoper meer, en de stroomprijs stijgt eerder dan dat die daalt. Nu instappen betekent dat je nog een paar jaar gedeeltelijk kunt salderen terwijl je al spaart voor de periode daarna.
Fout 3: een te goedkope batterij kopen. De markt wordt overspoeld met onbekende merken die halve prijzen beloven. Een batterij moet tien jaar of langer meegaan. Kies voor een bewezen merk met garantie en een installateur die weet wat hij doet. Ik heb te vaak meegemaakt dat mensen na twee jaar met een dode batterij zaten en geen verhaal konden halen.
Fout 4: geen aandacht voor je omvormer. Je omvormer moet geschikt zijn voor een eventuele batterij-uitbreiding. Niet elke omvormer kun je later koppelen aan een batterij. Bespreek dit vooraf met je installateur, zodat je niet twee keer hoeft te investeren.
Subsidies en financiering na de afbouw salderingsregeling zonnepanelen
De overheid beseft dat de afschaffing van salderen compensatie nodig heeft. Er zijn verschillende regelingen die de overstap naar zelfverbruik ondersteunen.
Het btw-nultarief op zonnepanelen geldt nog steeds. Je betaalt 0% btw op de aanschaf en installatie van panelen. Dat scheelt zo’n 20% op je investering. Op Vereniging Eigen Huis vind je een actueel overzicht van alle beschikbare subsidies.
Voor thuisbatterijen zijn er steeds meer lokale en landelijke subsidieregelingen. Check bij je gemeente of provincie of er een regeling loopt. Sommige gemeenten geven tot 1.000 euro subsidie op een thuisbatterij.
Verder kun je via het Warmtefonds een lening krijgen tegen gunstige voorwaarden voor verduurzaming van je woning, inclusief zonnepanelen en batterijopslag. De rente is laag en de looptijd is lang, waardoor de maandlasten beperkt blijven.
Wat als je al zonnepanelen hebt?
Heb je al panelen op je dak en maak je je zorgen over de afbouw? Dan is het tijd om je strategie aan te passen. Begin met het verschuiven van verbruik naar overdag. Dat kost niets en levert direct resultaat.
Overweeg een thuisbatterij als je veel teruglevert. Vraag offertes aan bij minimaal drie installateurs en vergelijk niet alleen de prijs, maar ook het merk, de garantie en de capaciteit. Een batterij van 5 kWh is voor de meeste huishoudens een goed startpunt. Grotere gezinnen of huishoudens met een warmtepomp doen er goed aan om naar 10 kWh te kijken.
Controleer ook je omvormer. Is die ouder dan tien jaar, dan is vervanging sowieso aan de orde. Kies dan een hybride omvormer die direct geschikt is voor een batterij. Zo hoef je maar een keer de installateur langs te laten komen.
Tot slot: check je energiecontract. Sommige leveranciers bieden hogere terugleververgoedingen dan andere. Het verschil kan oplopen tot 3 of 4 cent per kWh. Op jaarbasis scheelt dat honderden euro’s. De energievergelijker van de Consumentenbond helpt je om contracten te vergelijken.
De toekomst: energiegemeenschappen en peer-to-peer levering
Een ontwikkeling die ik met interesse volg, is de opkomst van energiegemeenschappen. Hierbij delen buren of wijkgenoten onderling stroom. Wek jij overdag te veel op, dan levert je niet aan het net maar aan je buurman. De vergoeding die je daarvoor krijgt, ligt hoger dan de standaard terugleververgoeding.
Dit model staat nog in de kinderschoenen, maar de wetgeving wordt er klaar voor gemaakt. De Europese richtlijn voor energiegemeenschappen wordt de komende jaren in Nederlandse wetgeving verankerd. Voor huiseigenaren met zonnepanelen kan dit een interessant alternatief worden voor de verdwenen salderingsregeling.
Voorlopig is het belangrijk om je systeem klaar te maken voor de toekomst. Dat betekent: een moderne omvormer, een slimme meter, en liefst een thuisbatterij. Met die basis sta je sterk, ongeacht welke regelingen er komen of verdwijnen.
Een laatste tip
Laat je niet gek maken door de verhalen dat zonnepanelen “niet meer rendabel” zijn na het wegvallen van de salderingsregeling. Dat klopt simpelweg niet. Wat wel klopt: de manier waarop je verdient verandert. Het gaat niet meer om zoveel mogelijk terugleveren, maar om zoveel mogelijk zelf verbruiken. Verschuif je verbruik, investeer in opslag als je budget het toelaat, en kijk naar de combinatie met een warmtepomp of elektrische auto. De zon schijnt nog steeds gratis op je dak. Het is aan jou om er slim mee om te gaan.
Ons advies voor jou
Heb je nog geen zonnepanelen? Stap nu in. Je profiteert nog van gedeeltelijk salderen, het btw-nultarief geldt, en panelen zijn betaalbaarder dan ooit. Heb je al panelen? Focus op eigenverbruik. Begin met simpele aanpassingen: was overdag, laad overdag, verwarm overdag. En als je serieus wilt besparen na de afbouw salderingsregeling zonnepanelen, vraag dan offertes aan voor een thuisbatterij. Vergelijk minimaal drie aanbiedingen, let op de garantievoorwaarden en kies een installateur met ervaring. Wacht niet af. Elke maand die je wacht, is een maand besparing die je misloopt.